عنوان درس:  سه بعدى بودن انسان
موضوع درس:

شماره درس: 60
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۸/۲۱
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

ماه رجب، ماه شعبان، ماه رمضان اين سه ماه از نعمتهاى بزرگ خداى تعالى است و همه بايد به اين سه ماه اهميت فوق العاده بدهيم، بدهند چيزى كه بايد همه مان توجه داشته با شيم ايناست كه ما سه بعدى هستيم واين بعدها همه همه بايد تغذيه بشود بايد ارضاء بشود و اگر ارضا نشود معلوم است كه اين انسان يك آدم تلخى يك آدم بى‏مزه‏اى از كار در مى‏آيد.يكى آن بعد جسمانى، اين بعد جسمانى غرائزش بايد ارضا بشود غريزه خوردن، آشاميدن غريزه جنسى حتى غريزه عزت‏طلبى غريزه مربوط به دنياو مال دنيا اينها بايد در چهار چوب شرع در چار چوب عقل ارضاء بشود ولى مى‏دانيد كه در روايات مامزمت زياد شده است از آن كسانيكه اعتنا به غرائز جنسى نداشته باشد وحتى اين ليس منّادر روايات فراوانى آمده است ليس منّا اينكه ئنيايش را فداى آخرتش بكند ليس منّا اينكه كسى غريزه جنسى‏اش را ارضاء نكند ليس منّا اينكه كسى توى اجتماع نباشد رهبانيت راانتخاب بكندو اثال اينها و راجع به اين ارضاى غريزه جنسى هم چون كه طبع مردم است كه از اين نظر افراط گر هستند ادامه مطلب...

عنوان درس:  صفات رذيله
موضوع درس:

شماره درس: 68
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۱۲/۱۳
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسرلى امرى واحلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى درباره اخلاق يعنى صفات رذيله و صفات حسنه از مهمترين مسائل در اسلام است پيش عقل است و در اين باره يك مقدارى در جلسات قبل صحبت كردم چيزى كه بايد توجه به آن داشته باشيم اين است كه اتفاقا هر چه عقل ما مى‏گويد واجبتر هر چه قرآن و روايات مى‏گويد واجب مؤكد معمولاً مردم به آن اهميت نمى‏دهند و شايد يك در هزار باشد شايد كمتر اينكه در صدد باشد مهذب بشود. راستى اقلاً بيست و چهار ساعت يك ساعت هم درس اخلاق بخوانند مطالعه اخلاقى بكند در صدد باشد رذالت را از فضيلت بشناساند و آنجا كه رذالت است در صدد رفع آن باشد كجا پيدا مى‏شود الان شما نخبه‏ها آيا در بيست و چهار ساعت وقت حسابى براى اين گذاشتيد عموم مردم چنين هستند اين يك مصيبت است يعنى از يك طرف قرآن 11 تا قسم بخورد بعد از 11 تا قسم بفرمايد «قد افلح من زكيها و قد خاب من دسيها» پس از 11 تا قسم با دو سه تا تأكيد رستگارى فقط و فقط مال كسى است كه مهذب باشد بى بهره است شقى است جهنمى است آن كسى كه صفت رذيله‏اى بر دل او حكمفرما باشد اين از يك طرف امّا از طرف ديگر اهميت مسلمانها به اين مسئله اهميت روحانيت به اين مسئله بسيار كم است و حالا چه بايد كرد چه بايد گفت و اين جلسات قبل ما هم به خوبى به ما مى‏فهماند ادامه مطلب...

عنوان درس:  دستورالعملى كه در سوره مزمّل بر پيامبر(ص) نازل شد.
موضوع درس:

شماره درس: 45
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۳/۷
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث روزهاى چهارشنبه ما درباره اين دستورالعملى بود كه در سوره مزمّل براى پيغمبر اكرم(ص) آورده شده بود و انصافا اين دستورالعمل براى شخصيت پيدا كردن در اجتماع‏مان براى آخرتمان خيلى مفيد است. اين دستورالعمل جمله اولش اهميت به نماز، نماز واجبى، نماز مستحبى، مخصوصا نماز شب است. و اين جمله اوّل بود كه معلوم است و مى‏دانيد كه افضل همه عبادات براى توفيق پيدا كردن براى سير و سلوك براى اينكه انسان به جايى برسد محبوبيت اجتماعى پيدا كند، براى آخرت اهميت دادن به نماز است كه بهامام صادق كه از ايشان سؤال كردند افضل اعمال چيست؟ فرمود بعد از معرفت چيزى سراغ ندارم از نماز بهتر باشد. و يك جمله‏اى هم نسبت مى‏دهند به مرحوم آشيخ حسنعلى نجف‏آبادى، آن مرحوم نخودكى، آنكه انصافا چيز داشته است انصافا به مقام بالايى رسيده بوده است. كه مرحوم آقاى محسنى رضوان‏اللّه‏تعالى‏عليه از شاگردهاى ايشان بود به من مى‏فرمود ايشان طى اللسان داشت. علاوه بر طى الارض طى اللسان داشت. خيلى چيزها از ايشان نقل مى‏كنند. ادامه مطلب...

جلسه هفتاد و هفتم: زهد و تقوی
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: زهد و تقوی
جلسه: هفتاد و هفتم
تاریخ: 14/ 5/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی
این انقطاع عن الناس و یا انقطاع عن غیر اللَّه انصافاً چیز خوبی است یک نعمتی است که به دنیا و آن‏چه در دنیاست ارزش دارد بلکه اگر بتواند آن مراتب بالایش را بدست بیاورد از بهشت و آنچه در آن است ارزشش بیشتر است و این همان زهدی است که در علم اخلاق آمده همان زهدی که همه همه آن را خوب می‏دانند همان قناعت و ساده زیستی است که در اخلاق آمده است که آن را هم فطرت انسان حتی تجمل گراها خوب می‏دانند آنکه علمای علم اخلاق راجع به زهد گفتند همین انقطاع عن غیراللَّه است معنای زاهد یعنی آن کسیکه دلبستگی به هیچ چیز نداشته باشد به قول حافظ شیرازی می‏گوید که
غلام همت آنم که زیر چرخ کبود
زهر چه رنگ تعلق پذیرد آزادم
هر چه بخواهد دلش را ببرد از همان آزادم که قرآن شریف می‏فرماید «ویضع عنهم اصرهم و الاغلال التی کانت علیهم»[1] اصلاً اسلام آمده برای همین اسلام آمده این غل‏ها را بردارد بت‏ها را بشکند این دلبستگیها را این زنجیرها را بعضی اوقات زنجیر هفتاد ذرعی می‏شود در جهنم این زنجیرها را پاره کند عرفای اسلامی به آن می‏گویند انقطاع عن غیر اللَّه یا انقطاع عن الناس علمای علم اخلاق می‏فرمایند اسمش را می‏گذارند زهد و اسمش را در قرآن نیامده الا اینکه گاهی تعریف می‏کند که امیرالمومنین‏علیه‏السلام تفسیر می‏کند زهد همین است که «لکیلا تأسوا علی مافاتکم و لا تفرحوا بماء اتاکم»[2] اگر دنیا را از آن بگیرند هیچی‏اش نمی‏شود اگر دینا را به او بدهند هیچی‏اش نمی‏شود اگر فرح دارد غم و غصه دارد جای دیگر است برای کس دیگر است ادامه مطلب...

عنوان درس:  دور نمودن صفات رذيله
موضوع درس:

شماره درس: 63
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۹/۲۰
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى واحلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى

بحث اين بود كه در حاليكه مردم ميدانستند پيامبران الهى بر حق هستند براى سعادت دنيا و آخرت مردم آمدند اما با همه پيامبرها با فرضى كه بينه و برهان داشتند اما لجاجت كردند زير بار نرفتند «وما ارسلنا فى قرية من نذير الا قال مترفوها انا بما ارسلتم به كافرون»[1] كه قرآن روى همين هم پا فشارى دارد اين كله گنده‏ها كله پر بادها، اين عزيز بى جهت‏ها حالا يا از نظر علمى غرور دارد يا از نظر رياست غرور دارد يا از نظر پول اينها كه قرآن اسمش را مى‏گذارد مترف در مقابل مستضعفين چرا چنين است كه در دو جلسه قبل مى‏گفتم راستى چه جور مى‏شود يك افرادى مولود كعبه را كه خودشان ديدند سر دست پيغمبر اكرم «من كنت مولاه فهذا على مولاه» روايت ثقلين را خودشان شنيدند اما باهمه اين فرضها اميرالمومنين را عقب بزنند و خودشان بيايند جلو چه جور مى‏شود يك جهت را اشاره‏اى كردم و گفتم كه صفت رذيله اگر صفت رذيله‏اى بر كسى حكم فرما باشد اين صفت رذيله كور مى‏كند كر مى‏كند نفهم مى‏كند ديگر معمولاً آدم كور، كر، نفهم، آدم ديوانه در چاه مى‏افتد ادامه مطلب...

جلسه نود و سوم: اهمیت به نظام جمهوری اسلامی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: اهمیت به نظام جمهوری اسلامی

جلسه: نود و سوم

تاریخ: 21/ 11/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

قبل از آنکه وارد بحث بشویم یک نکته‏ای عرض بکنم و تقاضا دارم به این نکته اهمیت بدهید و نکته این است که ما راجع به این نظام نباید بی تفاوت باشیم به اندازه فراخور حالمان هر کسی به اندازه فراخور حالش باید با تفاوت باشد برای دنیا باشد همین را اقتضا می‏کند برای اجتماعمان باشد همین را اقتضا می‏کند برای آخرت هم باشد همین را اقتضا می‏کند مثل فردا را باید خیلی اهمیت بدهیم و معمولاً حوزه اصفهان راجع به این امور بی تفاوت یا اینکه کم رنگ است در تفاوت و همه باید روی این بی تفاوتی کم تفاوتی یک فکری بکنیم مسلم فردا سر و صدای است راجع به بیست و دوم بهمن در همه جای ایران جمعیت راهپیمایی بیشتر از سال گذشته است مردم با شعورند مردم فهمیده‏اند البته مردم در صحنه نظام و اینها اگر یک وضع استثنای ولو کمرنگ بیاید جلو اینها جواب دشمن را می‏دهند و این کار بی ادبی که امریکا کرد این موشک که اشتباه عمدی پشت آبادان این را مردم فردا جواب خواهند داد و بهترین جواب را خواهند داد و خیال نکنید این مرگ بر امریکا در خیابانهای اصفهان مرگ بر امریکا نمی‏شود نه این خاک سیاه می‏ریزد بر سرش لذا فردا جواب موشکش را مردم می‏دهند حالا شما فردا عصری تصدیق می‏کنید حرف من را اقلاً دو برابر سال گذشته جمعیت در حالی که بیست و دوم خیلی عالی بوده اگر موضوع استثنای جلو نمی‏آمد خیلی عالی بود دیگر حالا این موضوع استثنایی هم هست حالا مردم اینها پر شور در صحنه امّا در اصفهان حوزه روحانیت که باید اقلاً سه چهار هزار نفر یک دفعه در صحنه خیابان آنها هم بپیوندند به مردم گاهی در میان مردم یک اهل علم پیدا بشود خیلی بد است حالا ما انقلاب را هم قبول نداشته باشیم این بد است حالا مردم ما را دوست دارند این را چیزی نمی‏گیرند به رخمان نمی‏کشند ادامه مطلب...

جلسه هشتادم: زهد اسلامی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: زهد اسلامی

جلسه: هشتادم

تاریخ: 11/ 6/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی

بحث ما در باره زهد اسلامی بود تبتل در قرآن یعنی کسی بتواند اسیر چیزی اسیر کسی نباشد جز اسیر خدا چقدر با مزه است گفتنش بامزه است تصورش لذت بخش است که یک کسی این اسارتها را که ما داریم نداشته باشد نه اسیر پول باشد، نه اسیر جاه، نه اسیر زن باشد، نه اسیر بچه، اسیر این دنیای به معنای عام نباشد اسارت نداشته باشد به قول قرآن شریف «ویضع عنهم اصرهم و الاغلال التی کانت علیهم»[1] اسلام برای همین آمده این غل‏ها را بردارید و آنچه وابسته باشیم اسیر صد در صد باشیم اسیر خدا، بنده خدا دل مال خدا تصورش خیلی لذت بخش است گفتنش خیلی لذت بخش است معلوم است آنها که این حالت را دارند چقدر عالی لذت می‏برند همین دنیا بهشتشان است آن هم بهشت عندالهی درباره فوائدش صحبت می‏کردم از جمله فایده‏هایش که فایده مهمی هم هست اینکه راستی اگر کسی اسیر چیزی اسیر کسی نباشد جز خدا دلی پیدا می‏کند مطمئن منهای غم و غصه، منهای دلهره، منهای اضطراب خاطر، منهای نگرانی دیگر دل می‏شود مطمئن صد در صد دیگر در این دل غصه نیست غم نیست دیگر در این دل نگرانی از آینده اضطراب خاطر از آینده دیگر ترس از کسی از چیزی نیست «الا ان اولیاء اللَّه لا خوف علیهم و لا هم یحزنون»[2] دیدم هم مصادیق این آیه را زیاد دیدیم راستی اینجور است که مخصوصاً این تأکیدها هم دارد «الا ان اولیاء اللَّه» هم کلمه الا هم کلمه ان هم جمله اسمیه اینکه از گذشته غمی ندارد از آیند ترسی ندارد «لاخوف علیهم و لا هم یحزنون» که به آن می‏گویند نفس مطمئنه ارجعی که این ظاهراً دم مرگ هم که به می‏گویند «ارجعی الی ربک» بیا پیش خدا این مصداق است در همین دنیا به او می‏گویند ارجعی راستی هم در همین دنیا مقام ارجاع را پیدا کرده دیگر در همین دنیا نفس مطمئنه یعنی آن نفسی که حکومت خدا بر دل وقتی حکومت خدا بر دل شد و این هم یابیده است حکومت خدا را بر دل دیگر غم از چی غصه از چی ترس از کی ترس از چی و این خیلی نعمت بزرگی است امنیت یک امنیت ظاهر است خوب این امنیت ظاهری خیلی نعمت بزرگ است که انسان از نظر ظاهر امنیت داشته باشد همان «نعمتان مجهولتان الصحة و الامان» مثلاً الان در زمان جنگ اصفهان بمب باران می‏شد یک نا امنی عجیبی در اصفهان حکمفرما بود و آن نا امنی را انسان تصور بکند با حالا که چه نعمت بزرگی است نعمت خیلی بزرگ است نعمت امنیت، امنیت ظاهری اما مهم تراز این امنیت دل انسان از نظر دل امنیت داشته باشد امنیت دل چیست غم و غصه نداشته باشد دلهره نداشته باشد اضطراب خاطر نداشته باشد نگرانی نداشته باشد همین که امیرالمومنین‏علیه‏السلام آیه را معنا می‏کند که سؤال شد که زهد چیست فرمودند که الزهد بین الکلمتین «لکیلا تأسوا علی ما فاتکم و لا تفرحوا بما اتاکم»[3] این زهد است زهد اسلامی یعنی غم و غصه نداردیعنی تأسف از گذشته نیست نگرانی از آینده هم نیست «لکیلا تأسوا علی ما فاتکم و لا تفرحوا بما اتاکم» حالا از آن طرف هم یک اسارت برایش پیدا شود برای اینکه خلافت به او دادند آن هم نیست یک اسارت برایش پیدا شود برای اینکه امروز مثلاً یک شهرتی پیدا شد یک پولی پیدا شد نه دل اسیر چیزی کسی نیست تا اینکه غم و غصه پیدا کند یا خشنودی مربوط به دنیا نه این نه آن این خیلی مقام است خیلی مقام است یعنی مقام است حالا هیچ خیلی نعمت است که انسان امنیت دل داشتته باشد غم و غصه نباشد ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و سوم: تقوی اسلامی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: تقوی اسلامی

جلسه: هشتاد و سوم

تاریخ: 22/ 7/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی

هفته گذشته عرض کردم که انسان سیری دارد از نظر قرآن به نام سیر به سوی اللَّه حرکت به سوی خدا و برای همین هم آمده است برای همین آوردندش «یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحاً فملاقیه»[1] تو در حرکت هستی حرکت پر رنج حرکت پر مشقت اما اگر بمانی در راه منتها سیر خدا است «ان الی ربک الرجعی»[2] «ان الی ربک المنتهی»[3] «انا للَّه و انا الیه راجعون»[4] و هفته گذشته هم گفتم خیلی هم احتیاج نیست به اینکه ما معنا بکنیم «انا للَّه و انا الیه‏ای الی قربة الی رحمة الی جنته راجعون» این مجازات هم لازم نیست برای اینکه انسان در همین دنیا می‏تواند برسد به یک جا که دیگر هیچ چیز در جهان نبیند جز خدا و هیچ چیزی در دلش نباشد جز خدا و استقلالی برای هیچ چیزی قائل نباشد جز خدا و شاید در مجلس ما هم این جور افراد باشند زیاد هستند خوب این سیر همه برای همین سیر آمده‏اند حالا بعضی متوقف می‏شوند بعضی راه را گم می‏کنند بعضی سقوط پیدا می‏کنند و آنها چیزهای دیگر است اگر تو راه باشد و برود جلو منتهی سیر خداست در همین دنیا به مطلوبش به مقصودش به گم شده‏اش می‏رسد و دیگر معلوم است چون روز قیامت روز تجلی است روز قیامت روز حقایق است دیگر همه ظواهر تمام می‏شود دیگر آنجا این گم شده بهتر پیدا می‏شود دیگر آنجا راستی با خدا حرف می‏زند خدا با او حرف می‏زند دیگر راستی با آن چشم بصیرتی که خدا می‏بیند نشاط پیدا می‏کند «وجوه یومئذ ناضره الی ربها ناظره» و بهترین لذاتش هم همین است این بهشت برای عموم مردم است و اما بهشت برای افرادی که به مقام لقاء رسیدند دیگر معلوم است که خیلی اهمیت ندارد یا برای بعضی از آنها اصلاً اهمیت ندارد حالا علی کل حال این انسان آمده برای اینکه به خدا برسد که بالاترین لذات است لذتی که به انسانیت می‏خورد به آدمیت می‏خورد و الا اگر آمده باشد برای اینکه غرائز خودش را ارضا بکند چه اینجا چه در بهشت این انسانیت نیست این باز هم حیوانیت است خوب حالا حورالعین چه اینجا چه در بهشت بالاخره مربوط به جسم است خوردن چه اینجا چه در بهشت مربوط به جسم است و همچنین ما بقی نعمتهایی که در قرآن آمده اما آنکه مربوط به روح است به آدمیت است ادامه مطلب...

عنوان درس:  دستور العمل سوره مزمل، تهذيب
موضوع درس:

شماره درس: 51
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۵/۲۲
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث ما راجع به اين دستورالملى بود كه پروردگار عالم به پيغمبر اكرم داده بود براى اينكه بتواند بار سنگين نبوت را به منزل برساند و يكى از آن دستورالعمل‏ها تبتل بود (و اذكر اسم ربك و تبتل اليه تبتيلاً) ياد خدا باش از نظر علم ياد خدا باش در عمل و خود را از نظر خدا بياب و منقطع باش از همه متصل باش به خدا «انقطاع عن غير اللّه‏ و انقطاع الى اللّه‏» به اين مى‏گوييم تبتل و مى‏فرمايند اين بار سنگين را بار نبوت را به منزل برسان به واسطه اين حالت «انقطاع عن غير اللّه‏ و انقطاع الى اللّه‏» اميد به احدى نداشته باش جز خدا در كارها مؤثر از احدى نبين كه اين حال تبتل واقعيت «لااله الا اللّه‏» است «لا مؤثر فى الوجود الا اللّه‏» راجع به انقطاع الناس هفته گذشته صحبت شد و راستى اگر كسى اين حالت را پيدا كند خيلى چيزها پيدا كرده است راحت هم مى‏شود تمام اين گرفتارى‏هاى ما در اين دنيا در آخرت هم همين است كه دل ما بسته به اين دنياى به معناى عام است و اگر انسان بتواند دلكندگى پيدا بكند از از اين دنيا به معناى عام معلوم است كه راحت مى‏شود ادامه مطلب...

جلسه هفتاد و چهارم: انقطاع عن الناس
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: انقطاع عن الناس
جلسه: هفتاد و چهارم
تاریخ: 17/ 4/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
یکی از مسائلی که علمای علم اخلاق روی آن خیلی پافشاری دارند و تأکید بسیاری هم توصیه بسیاری هم از قرآن از روایات اهل بیت‏علیهم‏السلام دیده می‏شود حال تبتل برای انسان است «فاذکراسم ربک و تبتّل علیه تبتیلا» این حال تبتل که دو معنای مطابقی دارد یک معنای التزامی در اخلاق به آن می‏گویند انقطاع عن الناس وانقطاع الی اللَّه از همه چیز بریدن به خدا وصل شدن انسان برسد به آنجا که هیچ چیزی نتوانسته باشد دل او را ببرد. دلبستگی به چیزی که اگر دلبستگی به چیزی به چیزهایی به اشخاصی پیداشد به این می‏گویند که انقطاع عن الناس ندارد و اگر توانسته باشد بتواند که کار بسیار مشکلی هم هست دل، وابسته به چیزی به کسی نباشد جز به خدا دلش وابسته است فقط به خدا این دو تا حالت می‏گویند پیدا شده یکی انقطاع عن‏الناس و یکی انقطاع الی اللَّه این انقطاع اگر با آن حرف عن متعدی بشود به معنای بریدن اگر با الی متعدی بشود به معنای بستن است که از اضداد است تا ببنیم حرف جرّ آن چیست لذا انقطاع عن الناس یعنی بریدن از همه چیز این دل، بسته به کسی بسته به چیزی نیست می‏گویند حالت انقطاع عن الناس پیدا کرده و گاهی هم وقتی که بریده می‏شود از همه چیز وابسته میشود به کسی، کس حقیقی یعنی خدا، می‏شود انقطاع الی اللَّه پیدا شده و از نظر عرفان انقطاع عن الناس را همان زهدی است که در روایات آمده معنای زهد این نیست که فقیر باشد بی چیز باشد. معنای زهد از نظر علمای علم اخلاق این که است بسته به مال دنیا بسته به امکانات دلش وابسته به ریاست واینها نباشد به این می‏گویند زهد که ممکن است ریاست داشته باشد دنیا را داشته باشد کوشا در دنیا باشد اما دلش وابسته به این مال و منال و خانه و ریاست واینها اصلاً نباشد نتواند غیر از خدا دلش راببرد. خوب این را می‏گویند انقطاع عن الناس آن وقت اگر بتواند برسد به یک جا که راستی صددرصد دلش بشود مال خدا در عرفان به آن می‏گویند لقاء همان که 21مرتبه در قرآن آمده «فمن کان یرحو لقاء ربه فلیعمل عملاً صالحا ولایشرک بعبادة ربه احداً» این مقام لقاء21 مرتبه در قرآن آمده که مفسرین هم 21 بار مجاز قائل شده‏اند گفتند یعنی لقاء رحمته وآن وقت اینها می‏گویند اگر راستی وابسته شود دلش به خدا می‏شود مقام فناء می‏شود مقام لقاء آنها می‏گویند فناء لقاء قرآن در همین آیه که خواندم هر دو را یک جا می‏فرماید تبتل «فاذکر اسم ربک و تبتل الیه تبتیلاً» یکی دستور می‏دهد به تبتل که یک معنای عامی دارد تبتل یعنی دل را مال خدا کردن اغیار راهمه را از دل بیرون کردن صاحبخانه را در دل آوردن خوب مشکل است اما نه برای ما طلبه‏ها ما که خیلی بالاتر از اینها برای عموم مردم از اوجب واجبات است. حال آن انقطاع الی اللَّه که بگوییم برای خواص است. برای خواص نیست اما این انقطاع عن الناس این از اوجب واجبات است همان حب دنیاست که در روایات آمده رأس کل خطیئه اگر دل انسان وابسته به چیزی باشد غیر خدا می‏شود حب دنیا رأس کل خطیئه همه معاصی از همین حب دنیا سر چشمه می‏گیرد همه معاصی اگر غیبت است تهمت است شایعه آدم کشی و مال مردم خوردن آبروی مردم را بردن تصاحب مال مردم خانه مردم ملک مردم در شهوت جنسی‏اش نگاههای آلوده بالاتر تجاوز به ناموس مردم تمام این گناهان رأس کل خطیئه چیست؟ حب دنیا یعنی این حالت انقطاع را نداشتن فرق هم نمی‏کند حالا گاهی دل انسان وابسته به همه چیز است یک باغ وحش است هم وابسته به شهوت هم وابسته به ریاست هم وابسته به مال هم وابسته به شکم برای یک غذا دین می‏دهد برای یک زن دین می‏دهد «قبلتهم نساؤهم یرکعون للرغیف و یسجدون للَّه رهم حیاری سکاری لا مسلمین و لا نصاری» یک دفعه دل وابسته به یک چیز است اما یک وقت دل وابسته به همه چیز است یعنی برای خاطر یک شکم دین می‏دهد برای رسیدن به یک ریاست دین می‏دهد برای خاطر رسیدن به یک زن یک ساعت با زن حاضر است خدا بدهد دین بدهد خوب این می‏شود انقطاع عن الناس انقطاع الی الغرائض انقطاع الی هوی و هوس انقطاع الی الشیطان انقطاع الی زن انقطاع الی المال انقطاع الی ریاست دیگر رشته‏ای بر گردنم انداخته دوست رشته‏ها بر گردنش است فقط عبد شهوت نیست عبد ریاست هم هست فقط عبد ریاست هم نیست عبد مال هم هست که کم کم این آدمهای اینجوری به اندازه‏ای پست می‏شوند که چه بسیار دیده شده برای خاطر یک ساعت شهوت حاضر است آدم بکشد نه آدم بکشد حاضر است راستی دین بدهد دیده شده فراوان برای خاطر ریاست یک ساله دو ساله حاضر است دین دهد حاضر است همه را فدا بکند دیگر بعضی اوقات برای خاطر یک پیاز آدم می‏کشد دیگر وقتی که انسان هوی و هوس بردش شیطان درون بردش دیگر تابع او می‏شود وقتی تابع او شد دیگر می‏رود به هر کجا امر بکند امرش پذیرفته می‏شود ادامه مطلب...

عنوان درس:  شرح صدر
موضوع درس:
شماره درس: 56
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۷/۲۳
متن درس:
اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.
بحث درباره دستور العملى بود كه خداوند متعال به پيغمبر اكرم داده بود براى ينكه بار سنگسن نبوت را به منزل برساند و بحث در اين جمله آخر اين دستور العمل بود كه مى‏فرمايد «واصبر على ما يقولون واهجرهم هجرا جميلا»[1] راجع به جمله و اصبر على ما يقولون يك مقدارى صحبت كردم و بالاخره نتيجه گرفتم اى ام الفضائل يعنى صبر را همه بايد داشته باشند و هر فضيلتى مرهون اين صبر است اگر كسى بخواهد متقى بشود مسلم است صبر در معصيت  مى‏خواهد صبر در اطاع مى‏خواهد تا كمكم براى او ملكه صبر پيدا بشود اگر هم مى‏خواهد استكمل سير و سلوك پيدا بكند معلوم است در مشكلات بايد صبر داشته باشد بتواند از كنار مشكلها بگذرددر جذر و مدها متوقف نشود تا اين راه خار دار را بتوتند حل بكند اين راهى كه بقول بزرگان با دست چاه كندن،نه با مژه چاه كندن تا انسان بتواند از منزلى به نزلى تا بالاخره برسد به منزل لقاو با دست چاه كندن ميدانيد مشكل است با مژه چاه كندن ميدانيد تا سر حد محال است وآدم شدن راستى مشكل است اما مكن واين توقف بر صبر است و معمولا ما طلبه‏ها اين صفت صبر را بايد كمرنگ پر رگداشته باشيم تااولاً ملكه تقوا براى ما پيدا بشود و بعد عم در رسيدن سير و سلوكمان در تحمل اين بار بزرگمان به منزل ان شاء اللّه‏ برسيم. ادامه مطلب...

جلسه هفتاد و سوم: عوامل سازنده در درس خواندن
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: عوامل سازنده در درس خواندن
جلسه: هفتاد و سوم
تاریخ: 20/ 3/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
یک نکته را که امروز با هم درد دل بکنیم به جای علم اخلاق و خود او هم اخلاق است از برای همه شما آنها که رفتند این نکته را بعضی در قم تذکر دادند آن هم به جا بوده است و آن نکته این است که الان وضع درس خواندن طلبه‏ها این مطلوب نیست مطلوب امام زمان نیست مطلوب مراجع نیست که سهم امام می‏دهند می‏گیرند و بالاخره مطلوب آن کسانیکه درد دارند راجع به حوزه‏ها نیست و این جور درس خواندن قطعاً نمی‏تواند مجتهد جامع الشرایط تحویل دهد چه رسد بخواهد شهید ثانی و و اول بخواهد صاحب جواهر و امثال اینها تحویل دهد این نظیر همین دانشگاه‏ها است که بیست سال است هنوز فرهنگ، فرهنگ استثماری است دنبال این است یک مدرکی بگیرد یک نان و آبی پیدا بکند برود دنبال کارش این دانشگاه نیست این محل نان آوردن امثال اینها است و اما از دانشگاه یک متخصص فیزیک که راستی علم فیزیک را کمال بدهد یک متخصص در طب که به علم طب یک کمالی بدهد خوب نیست دیگر کاری به آنها نداریم آنکه کار داریم راجع به خودمان است آن طلبه‏ای که یک روز بیاید یک روز نیاید دو روز بیاید دو روز نیایید خوب معلم است این طلبه نیست معلوم است این یک اشتغالی است برای خودش و این اشتغال هم بالاخره تا آخر کار همین است یک اشتغال این همان است که یک پیر مرد به یک آقایی گفت که آقا الحمدللَّه رب العالمین من مدتی درس جد شما بودم چه خوب بود یک مدتی هم درس پدر شما بودم چه خوب بود یک مدتی هم الان درس شما هستنم تا ببینم چه می‏شود خوب معلوم است دیگر این به جایی نمی‏رسد و این را اگر برایش خون گریه کنیم جا دارد بچه بازی که نیست که فقه منقطع شود یعنی اگر بتوانیم جواهر فهم باشیم همیشه از جواهر استفاده کنیم اگر به یک جایی برسیم و مکاسب فهم باشیم فرائد فهم باشیم که آن هم کار مشکلی است همیشه فرائد گویا فرائد خوان باشیم این کمال نیست در جا زدن بلکه عقب گرد است در قم البته آنها مثل اینجا نیست مرتب و منظم هم هست اما آنکه من همیشه می‏نالیدم تازه هم الان می‏نالم جزوه را پا درس می‏نویسد یعنی آقا می‏گوید این می‏رود تو مغزش از تو مغزش می‏رود در نوشته این نوشته هم می‏رود بایگانی می‏شود خوب این معلوم است ادامه مطلب...

جلسه هفتاد و پنجم: انقطاع الی اللَّه
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: انقطاع الی اللَّه
جلسه: هفتاد و پنجم
تاریخ: 25/ 4/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
بحث هفته گذشته در مورد انقطاع الی الناس و انقطاع الی اللَّه بود که قرآن به او می‏گوید تبتل و خیلی جاها هم که می‏گوید لقاء که معمولاً علمای علم اخلاق لقاء را گرفتند و از مراتب سیر و سلوک قرار داده‏اند و هفته گذشته می‏گفتم که مخصوصاً ما طلبه‏ها برسیم به یک جایی که دل بستگی به غیر خدا نباشد همه مفاسد از همین جا پیدا می‏شود حب الدنیا رأس کل خطیئه یعنی همین انسان اگر دل بست به چیزی از این دنیا که مشغولش کرد دیگر آن چیز کم باشد یا زیاد با ارزش باشد یا بی ارزش دیگر او را می‏برد «الهکم التکاثرحتی زرتم المقابر» دیگر تا بمیرد مشغول است و هرچه که از عمرش بگذرد این درخت ریشه دارتر می‏شود و می‏رسد به آنجا که دیگر ریشه‏ها را کندن کاری است بسیار مشکل در سر حد محال و به قول قرآن شریف انسان همان وقت که بدنیا بیاید این اشتغال هست این دلبستگی‏ها هست «انما الدنیا لعب و لهو وزینة و تفاخر و تکاثر فی الاموال و الاولاد» مرحوم شیخ بهایی (رضوان اللَّه تعالی علیه) درباره این آیه می‏فرماید قرآن شریف عمر انسان را تقسیم کرده به پنج قسمت آن وقتی که بچه است در کارهایش بازیچه است دیگر خانه می‏سازد وقتی که می‏خواهد برود آن خانه را خرابش می‏کند یک کارهای غیر مفید لعب خب بچگی به قول شیخ بهایی این است یک مدتی عمر انسان به بازی می‏گذرد یک مدتی لهو یعنی فائده دارد اما آدم را از فائده بالا باز می‏دارد نوجوان دلش می‏خواهد بازی کند درس نخواند یک ساعت دو ساعت بازی می‏کند ناگهان می‏بیند درسش از بین رفت این بچه هایی که درس نمی‏خوانند حال درس خواندن ندارند معمولاً اینجوری هستند که عمرش صرف می‏شود در یک اموراتی که مفید است برای بچگی مفید برای مثلاً من جمله تفریح مفید است اما آدم را باز می‏دارد از کارهای مهم معنای لهو را همینجورها هم لغت معنا کرده مفردات راغب، خب این یک مدت عمرش یک مقدارش لعب یک مقدارش لهو آن وقت می‏رسد به زینت یعنی به لباسش وَر می‏رود به خودش ور می‏رود بالاخره عمرش را صرف زینت‏ها می‏کند اگر بیفتند در این وادی مثلاً زن ده دست بیست دست لباس دارد اما باز هم دنبال بیست و یکمین اش است دیگر دلش می‏خواهد امروز این فرش باشد فردا آن فرش باشد جوان دلش می‏خواهد امروز این عینک باشد فردا آن عینک باشد یک مدت هم جوانی که بهترین عمر است بهترین اوقات است صرف این می‏شود که این تمام می‏شود مسن می‏شود سی ساله، چل ساله تفاخرش شروع می‏شود به خودش می‏نازد به زنش می‏نازد زن به شوهرش می‏نازد به بچه هایش می‏نازد به سرمایه و مالش می‏نازد به علمش می‏نازد به جمالش می‏نازد همینجور در هر مجلسی بنشیند تفاخرش می‏رسد به آنجا که تخیل در خواب هم تفاخر قبل خواب هم تفاخر و هر وقتی که بیکار بشود تفاخرش شروع می‏شود ولو پیش خودش گاهی انسان به خودش هم می‏نازد چه رسد به خانمش گاهی به خودش هم می‏نازد چه رسد به رفیقش به مردم دیگر یک مدتی هم این است دیگر «یشب ابن آدم و یشب فیه الخصلتان الحرص و طول الامل» دیگر وقتی که رسید به شصت که دیگر همه این چیزها برایش عادی شده تازه اول بدبخت او است حرص تمام دنیا را هم به او بدهند باز دنبال این است که جای دیگر پیدا کند ادامه مطلب...

جلسه شصت و هفتم: فضائل ولایت
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: فضائل ولایت
جلسه: شصت و هفتم
تاریخ: 26/ 1/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
عید مبارک غدیرکه بهترین اعیاد است در اسلام، به همه شما تبریک می‏گوییم و این عید بزرگ را که عید مهمتر از این عید نداریم به صاحت مقدس ولی عصر و مقام معظم رهبری تبریک می‏گویم و از طرف شما عزیزان از ساحت مقدس حضرت ولی عصر می‏خواهم نظرلطفی به جلسه عنایت کنند و انشاء اللَّه با لطف امام زمان با عیدی گرفتن از امام زمان از جلسه بیرون برویم (بحث روز چهار شنبه ما باشد انشاءاللَّه برای هفته آینده) و امروز یک ذره‏ای از دریای فضیلت ولایت با شما صحبت کنم قبل از آن که وارد صحبت بشوم همه شما می‏دانید اما باید متذکر شوید و باید تذکر بدهید که این عید غدیر یعنی این طور که قرآن می‏فرماید اتمام اسلام. یعنی اتمام نعمت، یعنی اسلامی که مرضی خدا نبود و به واسطه این ولایت مرضی شد. لذا همین طور که در روایات هم آمده است عید غدیر از همه اعیاد مهمتر است چه اعیاد اسلامی که دو تا عید بیشتر نداریم یکی عید غدیر و دیگری عید قربان و چه اعیاد مذهبی نظیر تولد پیغمبر اکرم بعثت پیغمبر اکرم و موالید ائمه طاهرین و من جمله حضرت ولی عصر و این عید غدیر از همه آنها مهمتر است و در روایات هم دارد از همه مهمتر عید غدیر است و ما این عید را باید به آن خیلی اهمیت بدهیم متأسفانه نمی‏دهیم در بلاد عربی که اصلاً نیست یعنی مثلاً فردا در حجاز اصلاً عیدی به نام عید غدیر نیست در باقی ممالک هم همین جور است و حالا در ایران که الحمدللَّه بله هست اما خیلی کمرنگ است و این پر رنگ کردن آن راما طلبه‏ها باید پر رنگ بکنیم کوتاهی کردیم. من از همه شما تقاضا دارم که این عید را پر رنگش بکنید انصافاً ننگ است برای ایرانی برای ما که پوست و گوشت و استخوانمان از محبت امیرالمومنین روئیده شده است ادامه مطلب...

جلسه شصت و هشتم: تبلیغ

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: تبلیغ

جلسه: شصت و هشتم

تاریخ: 2/ 2/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

از نظر قرآن تبلیغ کار انبیاء است یعنی معظم‏تر مکرم‏تر از هر کاری درباه انبیاء قرآن می‏فرماید «الذین یبلغون رسالات اللَّه و لا یخشون الا اللَّه» لذا تبلیغ دین یعنی کار پیامبر گرامی کار همه انبیاء که تکرار هم شده است در قرآن راجع به پیغمبر اکرم که یک معلم آموزشی و یک معلم پرورشی است «هو الذی بعث فی الامیین رسولاً منهم یتلوا علیهم آیاة و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمة» این هم عبارت اخرای «والذین یبلغون رسالات اللَّه» لذا تبلیغ یعنی کار انبیاء از نظر ثواب هم خیلی ثواب بار بر او است و در این دهه محرم اگر شما بتوانید یک بد حجاب را با حجابش کنید یک بی نماز را با نمازش کنید یک کسی که بد بین به روحانیت است خوش بین به روحانیتش کنید مثل این است که عالمی را زنده کرده باشید اگر یک نفری در شرف مرگ باشد تصادف کرده باشد در شرف مرگ است و شما این را رسانیدش به بیمارستان و از مرگ نجاتش دادید یک خاطره شیرینی می‏شود در زندگی شما تا وقتی هم پیر شدید از شما بپرسند یک خاطره شیرینی برای ما بگو آن وجدان شما عاطف شما همین خاطره را برای شما جلو می‏آورد یکنفر در شرف مرگ نجاتش بدهید اما قرآن شریف بنا بر تفسیر امام صادق‏علیه‏السلام می‏فرماید «من احیاها فکانما احیا الناس جمیعا» اگر کسی بتواند یک نفر را بسازد این یک آمدم زنده نکرده است یک قوم را زنده کرده است مثل این است که تمام جهان را زنده کرده باشد خیلی ثواب است از نظر نتیجه کار هم بالاخره تشیع تا اینجا آمده است مرهون روحانیت است و آمارگیری شده است گفته‏اند حتی عراق در حالیکه حوزه درمتن آنجاست اما چون که حوزه جدای از مردم بود لذا تبلیغ در میان آنها نبود مردمش خیلی عامی از تشیع چیزی نداشتند چیزی ندارند جز همان تقلیدی که از آبا و اجدادشان به آنها رسیده است و ایران اینجور نیست ادامه مطلب...

جلسه هفتاد و نهم: زهد و تقوی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: زهد و تقوی

جلسه: هفتاد و نهم

تاریخ: 4/ 6/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی

بحث ما در قانون تبتل بود یعنی زهد اسلامی که معنا کردیم یعنی دلبستگی به کسی نباشد. دلبستگی او فقط به خدا یا به چیزی که فقط از خداست مثل دلبستگی به نماز اول وقت دلبستگی به نماز شب رسیدن به خلق خدا که با واسطه می‏شود دلبستگی به خدا پیدا شدنش خیلی مشکل است و این از همان فضائلی است که نظیر تخلیه است و راستی اگر بگوییم که ریشه کن کردن رذائل در سر حد محال است این هم چنین است راستی انسان بتواند برسد به یک مقامی که دنیا در مقابل آخرت برایش پوچ باشد به اندازه‏ای که نظیر جیفه‏ای که برای او پوچ است الدنیا جیفه و طالبها کلاب دینایی که بخواهد آخرت را از بین ببرد جیفه است و طالبش هم سگها هستند خوب راستی جیفه پیش ما چقدر ارزش دراد کلب پیش ما چیست طالب جیفه خور پیش ما چقدر ارزش دارد. انسان برسد به یک مقامی که بخواهد آخرتش را از بین ببرد دنیای به معنای عام حال پول است ریاست است جاه است مقام است شهرتش آبرو و امثال اینها یک روایتی از امام حسین‏علیه‏السلام است که این روایت را از امام صادق‏علیه‏السلام نیز نقل کرده‏اند که بندگان خدا وضعشان این است که دینا را خورد هر که می‏خواهد بخورد یا آن روایتی که از امام حسین‏علیه‏السلام نقل کردم برایتان که «الدنیاو ما فیها عند احد من اولیاء اللَّه لیس الا کفی الضل» مثل برگشت سایه به سایه مثل سایه سایه خوب بیدار شدن این حالت خیلی مشکل است که انسان دلبستگی به ریاست اصلاً نداشته باشد هیچ. وقتی هم که خلیفه نبود می‏رفت چاه می‏کند حالا هم که خلیفه است الان کار ندارد باز بیل و کلنگ بر می‏دارد برود چاه بکند خوب این سر حد عصمت می‏خواهد انسان به این جا برسد ولی در میان ما طلبه‏ها زیاد دیده شده که راستی رسیدن به این مقام که دنیای حرام دنیای شبهه ناک پیششان راستی مثل جیفه است از آن می‏ترسند چه ترسیدن مرحوم آقا سید محمد فشارکی را بنا شد مرجعش کنند همه جمع شده بودند برای مرجعیت ایشان و راستی هم بالا بوده ولی همین آقا سید محمد فشارکی اول تو جلسه فقها تو جلسه بزرگان نشست گفت پدرجان مرجعیت که به علم نیست که من را اعلم می‏دانید مرجعیت عقل می‏خواهد سیاست می‏خواهد اداره می‏خواهد و من این کاره نیستم حالا ولو اعلم باشد اما اداره کردن مرجعیت اداره کردن عالم تشیع این شرط است دیدند دست بر نمی‏دارد ادامه مطلب...

عنوان درس:  روز عرفه و عيد قربان از نظر قرآن و روايات
موضوع درس:
شماره درس: 41
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۱/۲۷
متن درس:
اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.
بحث روز چهارشنبه ما گرچه راجع به آن دستورالعملى بود كه اوّل سوره مزّمّل آمده و دستورالعمل خوبى است. امّا امروز ديگر ماه ذى‏الحجة و فردا هم روز عرفه و پس فردا هم روز عيد اسلامى، بد نيست يك مقدارى درباره اين روزها صحبت بشود. خود قرآن شريف اين روزها را ايام معلومات دانسته است لذا مى‏فرمايد: «ليشهدوا منافعَ لهم و ليذكُر اسمَ اللّه‏ فى ايامٍ معلومات» حج علاوه بر اينكه يك مسئله عبادى است، يك مسئله سياسى است و اينكه مسلمانها در آنجا ليشهدوا منافعَ لهم تبادل افكار بكنند، بنشينند،توطئه‏هاى دشمن را دفع بكنند، اتّحاد و برادرى، قانون مواسات خود را و بالاخره آن چند روزه كنگره‏ها داشته باشند و خصوصا در منى و مصائب اسلام را و منافع اسلام را، و مصائبى كه براى اسلام به سرشان آمده مى‏آيد تبادل افكار كنند، و آنجا ياد خدا هم باشند، فى ايام معلومات يعنى در عرفه، در مشعر، در مِنى، رمى جمرات، ذبح‏شان، برگشت آنها و اعمال صبح ايشان، لذا قرآن شريف، به اين چند روزه فوق‏العاده اهميت داده است. ايام معلومات، لذا معلوم مى‏شود از اين آيه، آن آيه (فَذكرهم به ايام اللّه‏) يك مصداق كاملش، اگر مصداق متعيّن آن نباشد، همين است. ادامه مطلب...

درس اخلاق آیت الله مظاهری

قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري وَ يَسِّرْ لي‏ أَمْري وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِساني يَفْقَهُوا قَوْلي‏

یکی از چیزهایی که باید در زندگی همه مخصوصاً ما طلبه‌ها باشد، رابطه عاطفی با خداوند متعال است. همه بايد با خداي خود درد و دل داشته باشند، با خدا تضرع و زاری داشته باشند، با خدا اظهار قصور و تقصیر داشته باشند و بالاخره نظیر عبد در مقابل مولا، همیشه یک ذلّتی در مقابل خدا داشته باشند. این رابطه عاطفی معلوم است خیلی ثواب دارد. به قول قرآن کريم مقام محمود، مرهون همین رابطه عاطفی با خداست.

جلسه نود و ششم: امتحان الهی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: امتحان الهی

جلسه: نود و ششم

تاریخ: 19/ 12/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

در قرآن کریم راجع به این امتحان انسان، امتحان همه و همه یک چیزهای دیده می‏شود که انصافاً کمرشکن است انسان واهمه می‏گیرد چه بکند چه می‏شود و نادر هم نیست در قرآن شریف راجع به امتحانها زیاد آیه دارد. صبح در مسجد امیرالمؤمنین به تفسیر این ایات حضرت داود رسیدیم در سوره ص و انصافاً تصورش آدم را ناراحت می‏کند چه بخواهد بهش فکر کند یا بهش عمل کند یا بشنود حضرت داود را یک امتحان کردند از امتحان نتوانست بیرون بیاید بعد توبه کرد توبه او آمرزیده شد امّا بعدش یک عتاب خیلی بالا به حضرت داود شد که این آیات سوره ص علاوه بر اینکه بحث ما راجع به امتحان می‏گوید یک تنبه می‏دهد برای خصوص خواص مخصوصاً ما طبله‏ها یک نکته فوق العاده اخلاقی هم دارد حضرت داود بنا شد یک امتحان از او بشود لذا دو ملک به صورت انسان آمدند سر نمازش، نمازش تمام شده بود در محرابش به قول قرآن شریف از بیراهه از آن بالا از دیوار دو انسان پیدا شد آمدند نشستند سر محراب، حضرت داود ترسیدند که چی؟ بهش گفتند که نترس ما دو تا با هم نزاع داریم آمدیم پیش تو نزاع ما را حل کنید، قاضی بود و دیگر بعد قبلش هم قرآن می‏فرماید «و اتیناه الحکمه و فصل الخطاب» قاضی بود یکی از آنها این جور گفت «ان هذا اخی له تسع و تسعون نعجه ولی نعجه واحدة فقال اکفلنیها و عزنی فی الخطاب»[1] این دعوی، گفت این برادر من است 99 میش دارد من یک میش دارم می‏گوید یک میش را بده به من از من بشود صد تا تو هیچی من را مجاب می‏کند پشت سر انداز هم هست و خوب بلد است حرف بزند و عزنی فی الخطاب می‏گوید تو هیچی من صد تا البته الان حکم نبود گفت و شنود بود به قول امروزیها یک بازپرسی بود تا بعد حکم بکند حضرت داود عواطفش تحریک شد یعنی انسانیت تحریک شد گفت که «قال لقد ظلمک بسؤال نعجتک الی نعاجه» گفت این ظلم به تو می‏کند یک گوسفند را بده به من از من بشود صد تا تو هیچ این ظلم است «لقد ظلم بسؤال نعجتک الی نعاجه» بعد هم حضرت داود یک قاعده کلی هم فرمود «و ان کثیراً من الخطاء لیبغی بعضهم علی بعض» بسیاری از مردم هم همین هستند که می‏خواهند خودشان همه چیز دیگران هیچ چیز خود خورند خود خواهند «الا الذین امنوا و عملوا الصالحات و قلیل ماهم» مگر اینکه ایمان رسوخی باشد ادامه مطلب...

عنوان درس:  بحث ـ دستورالعمل سوره مزمل ـ تهذيب
موضوع درس:

شماره درس: 50
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۵/۱۵
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث گذشته ما در مورد دستورالعملى بود كه معلم حقيقى به معلم بشر داده بود به منجى عالم بشريت و مى‏گفتم اگر دستورالعملى بهتر از اين بود قطعا پروردگار عالم گفته بود معلوم مى‏شود بهترين دستورالعمل‏ها براى پيدا كردن توفيق براى تقويت اراده بقول قرآن براى امكان رسيدن به هدف براى اينكه بار بر ما سنگينى نكند و بتوانيم بار را به منزل برسانيم انصافا دستورالعلمل خوبى است يك مقدارى از جملاتش را عرض كردم و بحث رسيد به اينجا «وذكر اسم ربك و تبتل اليه تبتيلاً» راجع به واذكر اسم ربك دو جلسه صحبت كرديم وبحث الان راجع به تبتل است كه مهمتر از همه يعنى مشكل‏تر از همه اين اجزاء يازده گانه اين است كه انسان بتواند تبحل و تبتل پيدا بكند معنى تبتل اين است يعنى انقطاع كه دو قسم است يكى انقطاع از غير خدا يكى انقطاع از خدا نظير تخليه و تحليه. تخليه يعنى درخت رذالت را از دل كندن، انسان حسود نباشد بخيل، مغرور، منيت، نفسيت نداشته باشد الى آخر، مشكل است و امّا تخليه انسان محلّى بشود به فضائل، درخت فضائل را در دل غرس كند و از ميوه آن استفاده بكند اين مشكل است امّا بعد از تخليه زياد مشكل نيست يعنى اگر انسان بتواند ريشه تكبر را از دل بسوزاند درخت تواضع را در دل غرس كند و از ميوه آن استفاده كند ديگر خيلى مشكل نيست و زود هم مى‏شود. ادامه مطلب...

عنوان درس:  بحث دستور العمل سوره مزمل: تهذيب و توحيد افعالى
موضوع درس:

شماره درس: 53
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۶/۱۹
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث روز چهارشنبه در مورد دستورالعملى بود كه خداوند متعال به پيغمبر اكرم داده شده بود كه اين دستورالعمل براى همه مخصوصا براى ما طلبه‏ها براى اينكه بار سنگين بر دوش همه است مخصوصا براى ما طلبه‏ها براى اينكه بار سنگين تبليغ دين نگاه دارى دين در ميان مردم بر همه ما واجب و لازم است و اين بار سنگين را به منزل ساندن كارى است بسيار مشكل اين دستورالعمل يازده جزء داشت و جزئى كه هفته گذشته راجع به آن صحبت كرديم «رب المشرق و المغرب لا اله الا هو فأتخذه وكيلاً» خدا پروردگار اين جهان است مؤثرى هم نيست جزا و پس بنابراين وكيل تو باشد تو بايد او را وكيل خود قرار بدهى كه اين جمله هفته گذشته مى‏گفتم در باب توكل داشته باشد خيلى كارها آسان مى‏شود خيلى گره‏ها خود به خود باز مى‏شود من حيث لايحتسب باز مى‏شود پيشرفت مى‏كند در كارش امّا پيدا شدن توكل مهلوم است كار مشكل لذا اين جملات هيچ كدام استدلال در او نبود امّا اينجا استدلال است معلوم مى‏شود كه اين امر توكل يك امر مهمتر از همه اجزاء با استدلال آيه شريفه جلو آمده مثلاً «يا ايها المزمل قم الليل الا قليلاً» يا رسول اللّه‏ شب بيدارى نماز شب «فى و رتل القرآن ترتيلاً» خواندن قرآن و امثال اينها امّا اينجا كه مى‏رسد مى‏فرمايد «رب المشرق و المغرب لا اله الا هو فأتخذه وكيلاً» يعنى حال توكل كى پيدا مى‏شود ادامه مطلب...

جلسه نود و چهارم: امتحان الهی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: امتحان الهی

جلسه: نود و چهارم

تاریخ: 28/ 11/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

به تناسبی بحث امروز جلو آمد و چون این بحث از مهمترین بحث‏ها است از نظر اخلاق گفتم بد نیست که یک مدتی درباره این بحث امتحانات صحبت بکنم و عرض کردم امتحانهایی که از ما هست و حتماً هم هست و قرآن شریف هم خیلی روی آن پافشاری دارد دو قسمت است یک قسمت امتحانهایی که برای کمال برای رسیدن به انسانیت ما و اصلاً هدف از خلقت و هدف از آمدن ما به این دنیا همین‏ها بوده این امتحانها بوده تا به هدف برسیم که اسمش را گذاشتم امتحان مهندس از سنگ معدنی ما را زیر فشارها حالا یا فشارهای قهری یا فشارهای ریاضتی اختیاری آن فشارها ما را آب دیده بکند کدورت رفته بکند تا به واسطه رفع کدورات یا به واسطه رفع حجابها برسیم به آنجا که بتوانیم خدا را ببینیم با چشم دل با چشم فطرت بتوانیم کلام خدا را بشنویم با گوش فطرت با گوش دل بالاخره بیابیم خدا را همان طور که در بن بست‏ها می‏یابند خدا را ما دائم التوجه بشویم هدف از خلقت همین است که به آن می‏گویند مقام لقاء «فمن کان یرجوا لقاء ربه فلیعمل عملاً صالحاً و لا یشرک بعبادة ربه احدا» البته این ریاضتها است یعنی دیدن رنج‏ها با ریاضتهای دینی «فمن کان یرجوا لقاء ربه» این ریاضتها یعنی این امتحان بنام فشار بنام دیدن رنج و به واسطه این رنج‏ها به قول قرآن کریم به واسطه آن راه پر رنج «یا ایها الانسان انک حادحٌ الی ربک کدحاً فملاقیه» بنابراین آمده‏ایم برای همین، حالا یا قهری یا اختیاری مرحوم شهید دوم در یک کتاب به نام مسکن الفؤاد کتاب خوبی است که این را نوشته‏اند برای افرادی که مصیبت بزرگ می‏بینند کسانی که مصیبت بزرگ دیدند این کتاب را مطالعه بکنند دلشان یک مقدار تسکین پیدا بکند اسمش را هم گذاشته‏اند مسکن الفؤاد و آنجا خیلی چیز نقل می‏کنند و یک قصه‏ای نقل می‏کنند که یک خانمی بود خانم مقدسی بود و این خانم بچه نداشت امّا سالی دو الی سه تا بچه می‏زائید یعنی بچه سقط می‏کرد و این خیلی سختش شده بود و یک شبی با خدا درد دل کرد راز و نیاز کرد خدایا ما سالی دو سه مرتبه می‏زائیم امّا ما الان هم بچه نداریم دیگه حالا چه درد دلهایی با خدا کرد نمی‏دانم مرحوم شهید می‏فرمایند خواب دید که بهشت است و خیلی مقام بالا است بعد به او گفتند این بهشت مال تو بوده تقدیر الهی یا هر چه این بهشت مال تو بوده امّا بهشت که بدون ریاضت که نمی‏شود ادامه مطلب...

عنوان درس:  كنترل صفات رذيله
موضوع درس:

شماره درس: 70
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۱۲/۲۷
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

امروز به تناسب رفت و آمد هايى كه در عيد هست يك تذكرى به شما بدهم و اين تذكر خيلى واجب است خيلى لازم است كه ما مراعات بكنيم ما از قرآن از رويات اهل بيت به خوبى استفاده مى‏كنيم كه حساب خواص غير از حساب عوام است و آن سخت‏گيرى‏ها كه به خواص مردم است آن سخت‏گيرى‏ها براى عوام مردم نيست كه در روايات مى‏خوانيم در روز قيامت 70 گناه از جاهل آمرزيده مى‏شود قبل از آنكه يك گناه از عالم آمرزيده بشود
و اين يك معناى عوامانه هم هست يك معناى عرفى هم هست و عرف هم چنين است آن حسابى كه روى ما باز مى‏كنند غير حسابى است كه روى عموم مردم باز مى‏كنند و قرآن روى اين حرف خيلى پافشارى دارد خيلى كه همه ما بايد از قرآن يك سرمشق بگيريم در اين است كه حساب ما غير از حساب عموم مردم است مردم ممكن است خيلى كارها بكنند كه ما اصلاً و ابدا اين كارها را نمى‏توانيم بكنيم يا العياذ باللّه‏ اگر براى آنها گناه باشد از براى ما گناهش خيلى بزرگ است قرآن شريف راجع به حضرت يوسف يك جمله‏اى دارد و انصافا براى ما تكان دهنده است كمرشكن است شما مى‏دانيد كه حضرت يوسف در اين قضايا كه برايش جلو آمده در اين امتحان‏ها كه برايش جلو آمد همه را نمره 20 آورد خيلى بالا بود و قرآن مى‏فرمايد خيلى بالا بود «و لقد همت به و همّ بها لو لا ان رأى برهان ربه» «رب السججن احبّ الى مما يدعوتنى اليه و الا تصرف عنّى كيدهن اصب اليهن و اكن من الجاهلين» اينها همه نمره 20 براى حضرت يوسف بوده است آن مجلس كذايى مجلس تنها به قول علامه طباطبايى اين مرد بزرگ مى‏فرمايد بيست و چهار زمينه پيدا شد براى اينكه حضرت يوسف گناه بكند ادامه مطلب...

عنوان درس:  چه شد مردم مخالفت با پيامبران كردند؟
موضوع درس:

شماره درس: 67
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۱۲/۶
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث ما درباره اين بود كه همه انبياء معجزه داشتند معجزه‏اى كه حجت بر ديگران تمام مى‏شد به قول قرآن بينات معجزه‏اى كه قابل شبهه، قابل خدشه قابل شك نبود امّا همه انبياء هم موفق نبودند سر آن طور كه مى‏خواستند و اگر موفق بودند الان پرچم اسلام روى كره زمين بر افراشته مى‏شد افراشته بود موفق نبودند نشد نمى‏گذاشتند «و ما ارسلنا فى قرية من نذير الا قال مترفوها انا بما ارسلتم به كافرون» هر پيامبرى فرستاديم مترفين در مقابلش گفتند ما تو را قبول نداريم كار شكنى كردند سنگ اندازى كردند در حالى كه معجزه تمام بود حضرت موسى مى‏فرمود «لم توذوننى و قد تعلمون انى رسول اللّه‏» مى‏دانيد من رسول اللّه‏ هستم چرا اذيت مى‏كنيد «لم توذوننى و قد تعلمون انى رسول اللّه‏» و آن طورى كه مى‏خواستند نشد نه نشد كار شكنى‏ها به اندازه‏اى بود كه 13 سال پيغمبر اكرم اصلاً نشد. اگر زمينه درست نشده بود براى مدينه، مكه اصلاً نشد 13 سال مصيبتهاى كمر شكن مكه تحمل شد بيش از چهل نفر مريد پيدا نشد حضرت نوح «لبث فى قومه الف سنه الا خمسين عاما» هزار سال كه در روايات مى‏خوانيم 1400 سال عمر داشتند هزار سال «لبث فى قومه الف سنه الا خمسين عاما» و هزار و چهارصد سال عمرش بوده است نمى‏دانم 1200 سال تبليغش بوده است ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و هشتم: شرح حال شهید مدرس

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: شرح حال شهید مدرس

جلسه: هشتاد و هشتم

تاریخ: 11/ 9/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

با اجازه شما راجع به بحث مان صحبت نکنم راجع به مرحوم آیت اللَّه شهید مدرس یک مقداری صحبت بکنم و امیدورام که رنگ اخلاقی داشته باشد و روح با عظمت مدرس به ما یک نکته‏ای را یک سرمشقی را عنایت کند و اینها به ما خیلی حق دارند. مرحوم آقا باقر بهبهانی «رضوان اللَّه تعالی علیه» در فوائد حائریه می‏فرماید که توسل ما باید به علما باشد تا به واسطه آن توسل علما خدمت پیغمبر اکرم ائمه طاهرین شفیع شوند برای قبول طاعات ما برای قبول دعوات ما و مرحوم آقا باقر بهبهانی اصرار می‏کردند در فوائد حائریه این که به علماء چه زنده چه مرده خیلی احترام بگذارید سفارش می‏کنند به طلبه‏ها اگر می‏خواهید عمرتان پر برکت باشد اگر می‏خواهید عمرتان مفید برای اجتماع باشد، به فقها چه زنده، چه مرده احترام خیلی بگذارید بعد می‏فرمایند به تجربه اثبات شده است آن کسانی که در مقابل فقها علماء تواضع دارند اینها عمر پر برکتی داشتند دارند عمر مفیدی دارند عمر با نشاطی دارند لذا می‏فرماید «علیک ثم علیک، ثم علیک، تعظیم فقها، تعظیم علماء» بعد می‏فرمایند به تجربه برای ما اثبات شده است آن کسانی که اهانت به فقها می‏کنند احترام علماء را نگاه نمی‏دارند اینها عاقبت به خیر نمی‏شوند می‏فرماید اینها در یک وادی حیره و سرگردانی در وادی حسرت سرگردانند تا بمیرند «فی واد حسرة و الندامة فی واد تیه» سر گردانی یعنی یک عمر است آشفته هستید یک عمر است چه کنم چه کنم هستی و یک عمر با حسرت ندامتی این جوری زندگی می‏کند می‏فرمایند که به تجربه اثبات شده است می‏فرماید« ایاک ثم ایاک ثم ایاک» به توهین‏للعماء للفقهاء برای ما هم این تجربه هست این افرادی که در مقابل بزرگان دین در مقابل دین در مقابل آن زحمت کشان دینی تواضع دارند اینها یک عمر پر برکتی دارند یک عمر پر نوری دارند عمر اینها پر نور است عمر اینها پر برکت است و برای ما به تجربه اثبات شده است اینها که جسور در مقابل اساتید در مقابل فقها در مقابل بزرگان دین اینها یک آشفتگی در عمرشان یک گره‏ها بعضی اوقات یک آبروریزی‏ها و بالاخره عاقبت اینها به خیر نمی‏شود بزرگانی هم نظیر حضرت امام «رضوان اللَّه تعالی علیه» این تجربه را داشتند لذا مثلاً خود حضرت امام را ببینید که در مقابل فقها چه قدر تواضع دارد در مقابل همین مدرس ببینید حضرت امام در صحبتهایشان چه تواضعها دارد لذا ما باید مثل مرحوم شیخ طوسیها شیخ انصاریها صاحب جواهرها علمای بزرگ زنده مرده در مقابل اینها تواضع داشته باشیم به تجربه اثبات شده است این شاگردهایی که در مقابل استادشان هستند اینها عاقبت به خیر نمی‏شوند اینها عمرشان نه تنها پر برکت نیست اصلاً جوری می‏شود که دست از تحصیل می‏کشند ادامه مطلب...

عنوان درس:  بحث ـ كار و فعاليت
موضوع درس:

شماره درس: 46
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۳/۲۱
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث روز چهارشنبه ما در مورد كار و فعاليت بود به تناسب اينكه در آن دستورالعمل كه به پيغمبر اكرم داده شده بود يكى از آن دستورالعمل‏ها اين بود كه پروانه‏وار بايد در روز فعال باشيد كه آيه شريفه مى‏فرمايد كره باش، ستاره باش، همينطور كه ستاره‏ها اينها شناور در فضا هستند و آن حركت‏هاى منظم سرسام‏آور را دارند انسان هم بايد در چهار چوب كارش اين طور فعال باشد. به واسطه اين تناسب دو سه جلسه راجع به كار و فعاليت صحبت كردم و بنا شد كه اين هفته راجع به اقسام كار صحبت بكنيم كه بحث ارزنده‏اى هم هست واميدوارم كه براى ما بحث خيلى مفيد باشد ـ گفته شده بود كه تقريبا 500 آيه به بالا در قرآن شريف امر به كار شده است. البته امر به كار شايسته، عمل صالح كه در آيه‏اى هم سعادت دنيا، سعادت آخرت را مرهون همين دانسته است «مَنْ عمل صالحا من ذكرٍ او انثى و هو مؤمن فلنحينهُ حياة طيبةً و لنجزينهم اجرهم باحسن ما كانوا يعلمون»[1] كسى كه عمل شايسته بجا بياورد زن باشد يا مرد باشد اين در دنيا حياة طيب دارد در آخرت حياة طيبتر و گفتم در سوره والعصر آن هم همين مفهوم اين آيه را با يك طمطراق «والعصران الانسان لفى خسر الاَّ الذين آمنوا و عملوا الصالحات» لذا اين عمل صالح را معمولاً مشهور در ميان مفسرين ما اين است ادامه مطلب...

جلسه نود و هشتم: اهمیت عید سعید غدیر

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: اهمیت عید سعید غدیر

جلسه: نود و هشتم

تاریخ: 18/ 1/ 1378


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

با اجازه شما به تناسب روز غدیر این عید اکبر یک مقداری درباره ولایت با شما صحبت بکنم و امیدوارم رنگ اخلاقی هم داشته باشد و با روز چهارشنبه هم تناسب پیدا بکند قبل از آنکه راجع به عید غدیر صحبت بکند که می‏ترسم یادم برود که تذکرش را بدهم این عید غدیر را ما باید به آن خیلی اهمیت بدهیم و متأسفانه اهمیت داده نشده و نمی‏شود و همین جور که سنی‏ها حقی از امیر المؤمنین علیه‏السلام را زیر پا گذاشتند ما هم یعنی شیعه این عید غدیر را آنطور که باید به آن اهمیت نمی‏دهیم معمولاً ما باید به جای عید نوروز عید غدیر را خیلی به آن اهمیت بدهیم تعطیلی چند روی مال عید غدیر باشد دید و بازدیدها مال عید غدیر باشد و عیدی دادن‏ها مال عید غدیر باشد وبالاخره ما عید نوروز و عید غدیر را باید جایش را عوض بکنیم یعنی همین جور که عید یک روز تعطیلی داریم و یک روز یک مقداری اهمیت میدهیم این عید نوروز را این کارش بکنیم و عید غدیر و آن دید و بازدیدها آن تعطیلی‏ها آن عیدی دادن‏ها این کار واجب است این کار لازم است و متأسفانه این کار نشده ما خیال کردیم در جمهوری اسلامی می‏شود امّا نشده الان هم روز به روز کم رنگ است من شب عید غدیر از مسجد آمدم تا خانه یک جا ندیدم چراغانی باشد شب خوابم نبرد که شیعه به کجا رسیده این خیابانهای که من آمدم معمولاً خیابان ولایتی‏ها متقید به ولایت سر و کار با مسجد دیگر اون خیابان‏های کذای معلوم است آنجا هیچ خبری نبود و این معصیت است که شب عید غدیر چراغانی در اصفهان نبوده یا خیلی کم بوده است و تقصیر ما طلبه‏ها است ما باید زنده‏اش بکنیم ما باید راستی قبلاً و در ایام سال بگوئیم و بالاخره این عید غدیر را ما باید زنده بکنیم ادامه مطلب...

عنوان درس:  صبر و شرح صدر
موضوع درس:

شماره درس: 57
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۷/۳۰
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث هفته گذشته درباره سعه صدر و شرح صدر بود كه قرآن مى‏فرمايد راجع به دستور العملى «واصبر على ما يقولون واحجرهم حجراجميلا»اين سعه صدر را همين طور كه هفته گذشته گفتم بايد همه مخصوصاما طلبه‏ها اهميت به او بدهيم براى اينكه بدونه سعه صدر بدونه شرح صدر انسان نمى‏تواند به هدف برسد كا مشكل مى‏شود معمولاً اگر كسى سعه صدر نداشته باشد شرح صدر نباشد در كارها گره مى‏افتد و ميخواهد خوب كند هرچه جلوتر مى‏رود مشكل‏تر مى‏شود بدتر مى‏شود انسان بايد در گفتارش در كردارش تسلط بر اعصاب داشته باشد با حوصله مومو جلو رفتن گره‏هاى كورى را باز كردن اگر قادر نيست گره كورى را باز كردن مشكلى را حل كردن مشكل را تحمل كردن اگر بشود از كنار مشكل گذشتن تا انسام كم كم به مطلوب برسد اگر تسلط بر اعصاب نباشد نظير اينكه يك كلافى را بدهند به شما اين كلاف سر به گم باشد معلوم است يك مقدار كه به او ور رفتيد يا كنار مى‏گذاريد كلاف را يا عصبانى مى‏شويد پاره پاره مى‏كنيد و مى‏ريزيد دور اما اگر حوصله داشته باشيد ادامه مطلب...

عنوان درس:  دستورالعمل سوره مزمل توجّه و تذكر
موضوع درس:

شماره درس: 49
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۵/۸
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث گذشته ما درباره دستورالعملى بود كه به پيغمبر اكرم داده شده بود براى اينكه بار سنگين نبوت را بتواند به منزل برساند و چرا در اولى اين دستورالعمل دستور داده شده است «انا سنلقى عليك قولاً ثقيلاً» بار سنگينى به دوش تو است و براى اينكه اين بار سنگين را به منزل برسانى به اين دستورالعمل عمل كن لذا به درد ما طلبه‏ها خيلى مى‏خورد چون كار ما ادامه رسالت است و همان سنگينى بار رسالت به دوش ما است و معلوم است به خودى خود نمى‏توانيم اين بار سنگين را به منزل برسانيم از اين جهت عملكردن به اين دستورالعمل لازم و واجب است اين دستورالعمل اجزاء يازده‏گانه داشت و يكى از اجزاء كه در هفته گذشته در مورد آن صحبت كرديم اين بود كه واذكر اسم ربك درباره ذكر گفته شد كه مراتب دارد. ادامه مطلب...

جلسه نود و هفتم: ایام ذی الحجه و نوروز

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: ایام ذی الحجه و نوروز

جلسه: نود و هفتم

تاریخ: 26/ 12/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

در این جلسه راجع به دو امرمهم با شما صحبت می‏کنم یک راجع به ایام ماه ذی الحجه یک مطلب هم راجع به عید نوروز است که یک مطلب جلو داریم راجع به ماه ذی الحجه این ماه از جهتی از همه ماهها جلوتر است یک مطلب هم راجع به عید نوروز است که جلو داریم راجع به ماه ذی الحجه این ماه از جهتی از همه ماهها جلوتر است و شاید این قسمی که خدا در سوره فجر خورده است مراد همین دهه اول باشد «والفجر و لیال عشر» و این دهه اول که حج در این روزها واقع شده است بهترین عبادات از نظر خودسازی، از نظر آدم شدن دهه اول این محل عبادت بزرگ، دهه دومش از دهه اول مهمتر اکمال دین و دهه سومش باز مربوط به شیعه و قضیه مباهله، قضیه آیه ولایت سوره هل اتی یعنی سوره بیست و پنجم صبحش آیه تطهیر لازم شد بعدش قضیه مباهله وارد شد عصرش هم آیه ولایت و نداریم ظاهراً چنین روزی در اسلام در این ایام سال و فرداش هم سوره هل اتی و هر کدام از اینها برای شیعه یک افتخار است افتخاری هم هست که قابل خدشه هم نیست لذا این ماه ذی الحجه ماه مهمی است لذا ما طلبه‏ها باید این ایام اللَّه را بهش اهمیت بدهیم و این سال را می‏توان راه صد ساله را بپیماید یعنی بعضی اوقات یک جرقه غوغا می‏کند و من از شما تقاضا دارم به این ماه اهمیت بدهید شما می‏دانید که اگر انسان آدم نباشد از نظر باطن یک حیوان درنده‏ای پست‏تر از هر میکروبی و بالاخره پست‏تر از هر جنبنده‏ای «ان شر الدّواب عند اللَّه الصّم و البکم الذین لا یعقلون» آدمی که نتواند فکر کند که صفت رذیله‏ای بر او حکمفرما باشد این میکروب از سرطان هم بدتر است از سگ درنده، از پلنگ در بیابان لذا همه مخصوصاً اهل علم باید از نظر باطن آدم باشند و این هدف انبیاء که آدم شدن انسانها است این باید برای ما طلبه‏ها درست بشود اگر العیاذ باللَّه صفت رذیله‏ای برایمان حکمفرما باشد خیلی بدبختیم دیگر نه دنیا است نه آخرت بعضی اوقات هم با یک جملاتی هم خودمان منحرفیم و هم دیگران را منحرف می‏کنیم و این ماه ذی الحجه برای خودسازی خیلی مهم است ماه، ماه دعا است، ماه راز و نیاز با خدا است و یک قدری بیشتر نه فقط روز عرفه، نه فقط دهه اول اصلاً این ماه، ماه دعا، ماه رابطه، ماه خودسازی و اهمیت بدهید خیلی به این ماه در مساجدتان در منبرتان برای دیگران بگوئید و این ماه را زنده نگاه دارید فقط برای حاجی‏ها نباشد و آن حج آنجا، همه خودسازی کنند این ماه زنده نگاه بدارند این ماه زنده باشد برای همه و معلوم هم هست ما اگر بخواهیم دنیا داشته باشیم، بخواهیم آخرت داشته باشیم چاره‏ای نیست جز رابطه با خدا ادامه مطلب...

جلسه شصت و نهم: تبلیغ
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: تبلیغ
جلسه: شصت و نهم
تاریخ: 23/ 2/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
در بحث قبل از محرم راجع به تبلیغ یک مقداری صحبت کردم و این صحبت برای همه ما خیلی واجب است لازم است عمل کردن آن لازم‏تر است اهمیت دادن به آن لازم است وبالاخره آن که مسلم است این تبلیغ ما کار پیامبرها، ائمه طاهرین‏علیهم‏السلام است و ثواب هم خیلی دارد ما بتوانیم در این دو ماه یک نفر را از بیراهگی به راه بیاوریم یک نماز خوان درست بکنیم یک کسی که بی اعتنا به دین است با اعتنا به دین بکنیم مسجدی اش بکنیم. ثوابش این نیست که یک هزار نفر، یک میلیون نفر زنده کرده باشیم ثوابش این است مثل این است که جهان را زنده کرده باشیم. این آیه شریفه را می‏دانید که مرحوم کلینی در کافی از امام صادق‏علیه‏السلام نقل می‏کند که امام صادق یک تفسیر بطنی برایش درست کرده‏اند «من قتل نفساً بغیر نفسا فکانما قتل الناس جمیعاً و من احیاها فکانما احیا الناس جمیعاً» امام صادق‏علیه‏السلام آوردند آن را روی کار ما طلبه‏ها نه روی کار پدرو مادرها افرادی که مربی هستند فرمودند معنایش این است اگر کسی بتواند یک کسی را بسازد مسلمان کند فاسق را متقی کند منحرف را در راه بیاورد مثل این است که جهان را زنده کرده باشد خیلی ثواب است. لذا کار ما این که خیلی ثواب است معلوم است اشکالی نیست در اینکه تشییع هم مرهون ما هست مرهون کار ما است ادامه مطلب...

عنوان درس:  اولين دستورالعمل خداوند به پيامبر اسلام(ص)
موضوع درس:
شماره درس: 42
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۲/۳
متن درس:
اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احْلُل عُقدةً من لسانى يفقهُوا قولى.
بحث روز چهارشنبه ما در يك مطلب دقيق، لطيف قرآنى بود. يك دستورالعمل از طرف پروردگار عالم، به پيغبمر اكرم اوّل بعثت. كه از اين فهميده مى‏شود كه اگر دستورالعملى بهتر از اين بود بايد خدا به پيغمبرش گفته باشد. براى اينكه اوّل بعثت، براى كاربرد رسالت، و اين دستورالعمل، از طرف خدا، به كسيكه پذيرش كل، پذيرش لامتناهى دارد، يعنى پيغمبر اكرم، لذا دستورالعمل، دستورالعمل مهمى است، و انصافا هم آن كسانى كه به اين دستورالعمل عمل كرده‏اند به خيلى جاها رسيده‏اند، براى سير و سلوك؛ براىعلمشان، براى بركت عمرشان، و انصافا دستورالعمل خوبى است، اين دستورالعمل همين طور كه پيداست و گفته شد، پيغمبر اكرم در كوه حراء مبعوث شدند، به رسالت با آن آيات اوّل سوره علق، و معلوم است واهمه عجيبى داشتند، در حالى كه قبلاً پيغمبر بودند، قبلاً همه چيز داشتند، قبلاً با جبريل در كوه حراء سر و كار داشتند. ولى على كل حالٍ به قول قرآن بار سنگين است. ادامه مطلب...

جلسه هفتاد وششم: از بین بردن دلبستگیها
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: از بین بردن دلبستگیها
جلسه: هفتاد و ششم
تاریخ: 7/ 5/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی
انسان مخصوصاً ما طلبه‏ها اگر بخواهیم راحت باشیم یک زندگی منهای غم و غصه یک زندگی منهای گناه یک زندگی منهای دلهره، اضطراب خاطر یک زندگی منهای نگرانی از آینده اگر بخواهیم داشته باشیم باید دلبستگیها را از بین برد اگر این دلبستگیها از بین برود زندگی خیلی سالم می‏شود دیگر زندگی است که غم و غصه در آن نیست دلهره، اضطراب خاطر در آن نیست دیگر حتی گناه هم در آن نیست «حب الدنیا را رأس کل خطیئه» و وقتی همه گناهان را ریشه یابی کنیم می‏بینیم که زیر همین دلبستگیهاست است دلبستگیها که گناه می‏آورد دلبستگیها رذالت می‏آورد دلبستگیها غم و غصه می‏آورد اضطراب خاطر می‏آورد نگرانی می‏آورد و همه - مخصوصاً ما طلبه‏ها - باید این دلبستگیها را تا آن اندازه که می‏شود ریشه کن کنیم مشکل هم هست هر کدامش به قول حضرت امام «رضوان اللَّه تعالی علیه» چهل سال خون جگر می‏خواهد انسان بتواند دلبستگی به ریاست را به پول را به این زرق و برق دنیا را ریشه کن بکند دیگر نباشد، مشکل است اما اگر دنیا بخواهیم همین است اگر آخرت بخواهیم همین است این دل مال خدا است لذا دلبستگی باید فقط و فقط مال خدا باشد و الا اگر صاحب خانه نباشد اگر دلبستگی به خدا نباشد دیگر خواه ناخواه بت است دیگر خواه ناخواه ذلت است عبودیت است عبودیت غیر خدا بعضی اوقات انسان یک روایتی از ائمه‏علیهم‏السلام می‏خوانیم درک می‏کند که چی می‏گوید اما عمل کردنش اجرا شدنش می‏بینیم خیلی مشکل است یک روایتی از امام صادق‏علیه‏السلام است می‏فرمایند که اولیای خدا وضعشان این است دنیا را کی می‏خورد هر که می‏خواهد بخورد اصلاً به فکرش نمی‏آید اصلاً نظیرش این است که یک مقدار خاک ریخته باشد حالا ما دلبستگی به این خاک پیدا بکنیم دنیا و آنچه هست پیش اولیای خدا اینجوری است یک طلبه‏ای در زمان شیخ انصاری گفته بود - که خود من زیاد از این افراد دیدم - که از ایران یک گونی لیره آوردند - آن وقتها دیگر طلا و نقره بود درهم و دینار بود - و اینها را ریختند یک گوشه‏ای، دل مرا این پولها برود یک تپه پول یک گونی پول، شیخ انصاری خوب حساب او را کردند و او رفت سر مطالعه شان یک دفعه شیخ متوجه شدند که او دارد مطالعه می‏کند دلش را مطالعه برده آنهم دلش را پولها برده لذا بدون اینکه بگویند چرا به او گفتند که می‏دانی دلبستگی من به این پولها چقدر است به همان اندازه‏ای که به مدفوعات در دستشویی است به همان اندازه، دلبستگی تو به مدفوعات چقدر است هیچی بلکه زجر هم هست تنفر هم هست دلبستگی به اینها این است حالا خوب این همان است دیگر که اگر دنیای حرام شد دیناکم شد، حرام هم نه دنیایی که انسان را بخواهد ببرد دنیایی که انسان را بخواهد دلش را ببرد ولو حلال هم باشد این همان است که امیرالمومنین می‏گوید که دنیاکم پست‏تر از یک استخوان خوک دست یک آدم خوره‏ای پست‏تر از علف دهان یک ملخ پست‏تر از یک بادی که از دماغ یک بز بیرون بیاید پست تر از این کفشی که اصلاً قیمت ندارد این‏ها مربوط به امیرالمومنین نسیت که بخواهیم بگوییم امیرالمومنین علی‏علیه‏السلام یا ائمه طاهرین چنین بودند ادامه مطلب...

عنوان درس:  صبر در كارها
موضوع درس:
شماره درس: 54
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۷/۲
متن درس:
اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.
بحث ما درباره دستورالعملى بود كه به پيغمبر داده شده بود تا بار سنگين نبوت را به منزل برسانده و اين دستور العمل براى همه مخصوصا براى ما طلبه‏ها مفيد است بار سنگين روحانيت و طلبگى را بتوانيم به منزل برسانيم يكى از دستورات اين دستورالعمل اين است كه «و اصبر على ما يقولون و ا هجرهم هجرا جميلاً» بايد صبر كرد بر گفته دشمن و انسان را از جا تكان ندهد مواظب باشيد به واسطه جزع و فزع از هدف باز نشود اين معلوم است يكى از چيزهاى مهم براى رسيدن به هدف است و معمولاً انسان به قول قرآن شريف اين صبر و استقامت را ندارد «ان الانسان خلق هلوعا اذا مسه الشر الخير منوعا» اين انسان نحو خلقش اين است كه سبك سر است و به واسطه صبر و استقامت خود را پايبند نكرده است هلوع است سبك سر است و اگر شرى به او برسد او ناشكرى و دادش بلند است هر كسى بيايد پيش او از دست دشمن داد مى‏زند از دست مصائب داد مى‏زند ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و نهم: امر به معروف و نهی از منکر

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: امر به معروف و نهی از منکر

جلسه: هشتاد و نهم

تاریخ: 18/ 9/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

چون که این هفته و هفته آینده دیگر مربوط است به ماه مبارک رمضان و مربوط به تبلیغ ما است با اجازه شما یک مقداری درباره تبلیغ مان با هم صحبت کنیم و اگر خدا عمر بدهد توفیق بدهد این بحث ناقصمان را انشاءاللَّه بعد از ماه مبارک رمضان تمام می‏کنیم بحث تبلیغ اولاً باید توجه داشته باشیم که از جهاتی مخصوصاً در زمان فعلی واجب است از یک جهت امر به معروف و نهی از منکر است و امر به معروف و نهی از منکر ولو این که در فروع دین ما در مرتبه هفتم و هشتم گذاشته شده است اما از قرآن و روایات به خوبی استفاده می‏کنیم که مهمتر از همه اجزاء فروع دین است. و معلوم هم است چون که نماز، روزه، خمس، زکات، جهاد،تولی و تبری، وابسته به امر به معروف ونهی از منکر است اگر امر به معروف در ملتی نباشد همه ارزشهای آن ملت نابود می‏شود از بین می‏رود و دلیلش هم همین است که آقایان مبلغ متفرق در بلاد می‏شود در هر دهی در هر شهری تبلیغ بیشتر و امر به معروف و نهر از منکر بییشتر آنجا از نظر دینی آبادتر است حضرت امام «رضوان اللَّه تعالی علیه» یک جمله شیرینی داشته‏اند که می‏فرمودند به تجربه برای من اثبات شده است. و من وقتی که ایشان این جمله را گفتند بعداً تکرار می‏کردم بعضی اوقات خودمن هم یک بررسی در این مدت کردم به تجربه برای من اثبات شده است ایشان می‏فرمودند به تجربه برای من اثبات شده است هر دهی هر شهری هر استانی اگر ذاتاً مردمان نجیبی متقید به ظواهر شرع داشته باشد وقتی ریشه یابی بکنیم می‏بینیم در آن ده یک عالمی بوده است یا یک عالمی هست به عکس آن هم می‏فرمودند هر دهی هر شهری که اگر ذاتاً مردمان نااهلی نانجیبی داشته باشند مردمان لاابالی باشند وقتی ریشه یابی کنیم می‏بینیم که در آنجا عالم نبوده است در آنجا مبلغ نبوده است یا اگر بوده است عالم نفوذ نداشته است عالم بد بوده است مردم را فرار داده است از روحانیت یا چنین عالمی قبلاً بوده است یا در زمان فعلی بوده است و راستی این فرمایش حضرت امام خیلی خیلی فرمایش متینی است به تجربه اثبات شده است چنین است به تجربه خود من می‏توانم مثلاً در همین ایران بیش از صد مورد برای شما بگویم که هر دهی امر به معروف و نهی از منکر کرده است آنها نجیبند آنها متقید به ظواهر شرع هستند دارالمومنین است و هر کجا این امر به معروف و نهی از منکر نبوده است یا بد بوده است اینها ذاتاً تقید به ظواهر ندارند لا ابالی هستند ادامه مطلب...

جلسه هفتاد و دوم: شناخت شخصیت حضرت امام
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: شناخت شخصیت حضرت امام
جلسه: هفتاد و دوم
تاریخ: 13/ 3/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
به تناسب فردا که سالگرد رحلت بنیان گذار جمهوری اسلامی است یک مقداری اگر درباره حضرت امام صحبت بشود امروز جا دارد بلکه واجب است و امیدوارم که رنگ اخلاقی هم داشته باشد و برای ما سازندگی هم داشته باشد حضرت امام از نظر علمی انصافاً تا آنجا که ما سراغ داریم کم نظیراست. فقیهی نظیر مرحوم شیخ طوسی نظیر محقق نظیر علامه داریم نظیر صاحب جواهر، شیخ انصاری فیلسوفی نظیر شیخ الرئیس نظیر صدرالمتألهین عارفی نظیر صدر المتألهین، در سنی‏ها نظیر ابن عربی داریم. تخصص در معارف اسلامی، وارد روایات اهل بیت نکات روایات اسرار شیعه نظیر بداء رجعت جبر تفویض قضا قدر اینها را هم نظیر خواجه نصیر طوسی نظیر مرحوم فیض وامثال اینها داریم و شیعه خیلی دارد ادامه مطلب...

جلسه هفتاد و یکم: چگونه خدا را ملاقات کنیم
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: چگونه خدا را ملاقات کنیم
جلسه: هفتاد و یکم
تاریخ: 6/ 3/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
هفته گذشته عرض کردیم ما از قرآن استفاده می‏کنیم که این انسان یک حرکتی دارد بنام حرکت به سوی اللَّه «یاایها الانسان انک کادح الی ربک کدحا فملاقیه» «الا الی اللَّه تصیر الامور» «انا للَّه و انا الیه راجعون» همین طور که این آیه‏ای که خواندم دلالت دارد منتهای سیر خدا است در آیات دیگر هم می‏فرماید منتها سیر خدا است می‏فرماید که «وان الی ربک منتهی» یا آیه‏ای دیگر می‏فرماید «و ان الی ربک الرجعی» یا همین آیه ارتجاع «انا للَّه و انا الیه راجعون» یا بهتر از همه این آیات «یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحاً فملقیه» و ملاقات خدا یعنی چه؟ معمولاً مفسرین گفته‏اند یعنی ملاقات رحمن خدا یا اینکه مراد یعنی روز قیامت و روز قیامت چون مظهر قهر خدا است مظهر رحمت خدا است به این گفته‏اند ملاقات که هم کافر را بگیرد هم مومن را هم فاسق را بگیرد و هم متقی را مرحوم آقای ملکی دارلمراقبات می‏فرماید که 21 مورد درقرآن این لفظ ملاقات آمده است و ما بخواهیم حملش بکنیم همه را بر مجاز کار مشکلی است انصافاً وداعی نیست که بگوییم که ملاقات رحمت، ملاقات غضب، یعنی روز قیامت به قول ایشان این آیه «فمن کان یرجوا لقاء ربه» این معنا ندارد بگوییم روز قیامت «فلیعمل عملاً صالحاً ولا یشرک بعبادة ربه احدا» می‏فرمایند پس بنابراین ملاقات باید یک معنای دیگری پیدا کند و معنای دیگر این است که انسان از نظر فطرت خدا یاب است خدا جو است از همین جهت در بن بستها خدا را می‏بیند خدا را می‏یابد «فاذا رکبوا الفلک دعوا اللَّه مخلصین له الدین فاذا نجهم الی البر اذاکم یشرکرون» راستی همان وقت در بن بست می‏بیند خدا را اما نه فقط می‏بیند خدا را یک خدایی که می‏یابد این خدا قدرت دارد لذا می‏خواهد از خدا نجاتش را می‏یابد این خدا عالم به حالش است لذا خدا خدا میکند همان وقت هم حتی کافر به قول قرآن شریف آن وقتی که در بن بست واقع شد دستش از همه جا کوتاه شد خدا خدا شروع می‏شود این خدا را سمیع می‏داند لذا خدا خدا می‏کند خدا را رحیم می‏داند لذا خدا خدا می‏کند قادر می‏داند و بالاخره می‏یابد نظیر آدم تشنه که می‏یابد تشنگی را می‏یابد یک ذات مستجمع جمیع صفات کمالات لذا این که می‏گویند توحید فطری است نباید بگوییم توحید فطری است ادامه مطلب...

عنوان درس:  اخلاق
موضوع درس:
شماره درس: 66
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۱۱/۲۹
متن درس:
اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.
بحث اخلاقى ما درباره اين است كه چه شد مردم مخالفت با پيامبرها كردند در حالى كه همه پيامبرها معجزه باهر داشتند «و لقد ارسلنا رسلنا بالبينات و انزلنا معهم الكتاب الميزان» يك پيامبر نيامد كه معجزه غير باهر داشته باشد همه آنها با بينات آمدند امّا آن طورى كه دلشان مى‏خواست موفق نشدند حتى پيامبر گرامى 13 سال در مكه خوب نتوانستند كار بكند با آن همه صبر، با آن همه مشقت، آن همه صبر و مشقتى كه در سوره الم نشرح منت بر سر پيغمبر مى‏گذارد مى‏فرمايد «و وضعنا عنك وزرك الذى انقض ظهرك» مصيبتهاى كمرشكنى را از كمر تو برداشتيم از گرده تو برداشتيم در حالى كه اين قرآن در مكه معجزه باهر بود و تحدى هم مى‏كرد. قرآن شريف در همين مكه مى‏گفت كه عربهاى فصيح بليغ يك سوره مثل اين قرآن بياوريد من دست از داعيه‏ام بر مى‏دارم. بعد هم مى‏فرمود نمى‏توانيد «قل لئن اجتمعت الانس و الجن على ان يأتوا بمثل هذا القرآن لا يأتون بمثله و لو كان بعضهم لبعض ظهيرا» اين تشجيع است يعنى پيغمبر اكرم دشمنان را تشجيع مى‏كردند ادامه مطلب...

جلسه نود و دوم: آزمایش الهی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: آزمایش الهی

جلسه: نود و دوم

تاریخ: 14/ 11/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

بحث هفته گذشته که به تناسب هم جلو آمد بحث خوبی است مخصوصاً برای ما طلبه‏ها و باید بگوییم که از بحث‏های ارزنده اخلاقی است برای همه مخصوصاً برای اهل علم و آن بحث، بحث امتحانها بود آن امتحانی که برای همه است «احسب الناس ان یترکوا ان یقولوا امنّا و هم لا یفتنون و لقد فتنا» لذا امتحان را به هر معنایی که که بکنیم از نظر قرآن در آیات فراوانی لابد منه است برای همه و همه امتحان را هفته گذشته منقسم کردم به دو قسم یک قسم امتحان مهندس از سنگ معدنی یک قسم امتحان معلم از شاگرد و امتحان‏های الهی نظیر امتحان معلم از شاگرد است برای اینکه به قول قرآن به شاگرد بفهماند چه کاره‏ای اتمام حجت بشود برای شاگرد امّا در اینکه این امتحان هست در زندگی ما فراوان هم هست در زندگی ما هر که به اندازه وسعش این امتحان را دارد مسئله بلا اشکال است قسم اول یعنی امتحانی که موجب کمال بشود موجب رفع آلودگی بشود و بالاخره موجب بشود انسان مقصودش را مطلوبش را پیدا بکند که اسمش را گذاشتیم امتحان یک مهندس از یک سنگ معدن این همان است که قرآن می‏فرماید «یا ایها الانسان انک کادحٌ الی ربک کدحاً فملاقیه» ای انسان حرکت پررنجی در جلو هست بله اگر از امتحان بیرون بیای دیگر معلوم است پاداش خود خدا است پاداش خیلی بالا است «فملاقیه» امّا اینکه انسان بیاید و در این دنیا و این حرکت استکمالی برایش نباشد مگر اینکه خودش درجا بزند خودش سقوط بکند این حرکت هست اصلاً آمده است در این دنیا برای همین حرکت «یا ایها الانسان انک کادحٌ الی ربک کدحاً فملاقیه» و آیات فراوانی به ما میگوید این امتحان است که اسمش را می‏گذاریم امتحان کمالیه و قرآن شریف راجع به این امتحان در آیاتی اول از کمال مادی شروع می‏کند یعنی اگر از ما بپرسند که یک دانه گندم می‏تواند یک انسان کامل بشود یا نه قرآن می‏گوید آری می‏فرماید «فانما خلقنکم من تراب ثم من نطفه» یعنی آن دانه گندم بیفتد در خاک و با صبر و استقامتش بیاید بالا و ریشه برود پایین و سبزه بیاید بالا و با صبر و استقامت تکوینی زیر برفها زیر بارانها، گل و لایها بالاخره خوشه کند و آن خوشه با یک صبر و استقامتی زیر آن آسیاب و کم کم آتش و زیر دندانهای یک انسان و رفتن در معده و بالاخره گرفتن جوهر و وارد شدن در خون و مبدل شدن به یک نطفه می‏شود «فانما خلقنکم من تراب ثم من نطفه» که زیاد در قرآن آمده از جمله در اول سوره مؤمنون همین است ادامه مطلب...

جلسه هفتاد و هشتم: زهد و تقوی
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: زهد و تقوی
جلسه: هفتاد و هشتم
تاریخ: 28/ 5/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی
این بحث ما اگر جا بیفتد و انسان بتواند زهد اسلامی را پیدا کند و این دلبستگیها همه همه از بین برود این بندها همه همه پاره بشود به قول قرآن شریف به قول عرفان اسلامی تبتل برای او پیدا بشود انقطاع عن الناس انقطاع الی اللَّه نتیجه خیلی دارد و نتایجش به اندازه‏ای بالا است که می‏توانیم بگوییم که به مطلوب رسیده است به مقصود رسیده است اول نتیجه‏اش الهاماتی است که برای او پیدا می‏شود «جرت ینابیع الحکمه من قلبه الی لسانه» همان تقوا که می‏فرماید «ان تتقوا اللَّه یجعل لکم فرقانا» امیرالمومنین در نهج‏البلاغه می‏فرمایند «کلا من زهد الهمه اللَّه» و این روایتی که همه ما شنیدیم در روایت خوبی هم هست می‏فرماید که «من اخلص للَّه اربعین یوما جرت ینابیع الحکمه من قلبه الی لسانه» اگر چهل روز کسی خودش برای خدا باشد یعنی علاوه بر اینکه عمل برای خداست علاوه بر اینکه دل برای خدا است خودش هم برای خدا است یعنی انقطاع الی اللَّه یعنی انقطاع عن الناس انقطاع عن الغیر چهل روز بتواند بندها را پاره کند دیگر در دنیا نباشد در حالیکه وجودش در این دنیا است اما خود در این دنیاپرواز به عالم غیب. اگر راستی بشود چهل شبانه روز زهد اسلامی تبتل قرآنی حالا علاوه بر اینکه به تجربه اثبات شده الهامات پیدا می‏کند این روایت هم می‏فرماید الهام پیدا می‏کند «جرت ینابیع الحکمه من قلبه الی لسانه» یکی از بزرگان به من می‏گفت شبهاتی در اعتقادات داشتم و ریاضت چهل روزه ریاضت دینی شروع کردم بعد از چهل شبانه روز در دو سه روز نه تنها شبهات خود به خود رفع شد دو سه روز یک دوره اصول دین نوشتم که بعد مطالعه می‏کردم خود استفاده می‏کردم و اصول دینی نوشتم که هیچ جا ندیده بودم و من در میان این آزاده‏ها دیدم بعضی از آنها پیش من آمدند که این شکنجه‏های آنجا ریاضتهای آنجا توجه‏هایی که برای بعضی از آنها آنجا بوده یک الهامات عجیبی پیدا کرده بودند حتی یک تسلط هایی که اسمش را می‏گذاریم غیب، غیب گویی نه یک تسلط هایی که می‏توانست آینده رابگوید می‏توانست گذشته را بگوید و بالاخره اگر راستی آن زهد اسلامی پیدا شود بندها پاره شود دلبستگی به این دنیای نباشد خب در حالیکه در این دنیا است تمایلات را باید ارضا کند ارضا می‏کند در این دنیا است و پول دارد امکانات دارد اما دلبستگی نیست دلبستگی اش فقط به خدا است هیچ چیزی هیچ کسی در دل نیست جز خدا نتیجه اولش الهام است این الهامی که می‏گوییم معمولاً بزرگان این الهام را راجع به معرفت اللَّه راجع به اصول دین گفته‏اند که همان که می‏گویند راجع به اصول دین یکی علم است یکی ایمان علم یعنی انسان بتواند معرفت اللَّه را با دلیل با برهان، اثبات مبدأ بکند اثبات معاد بکند اثبات صفات کند ادامه مطلب...

عنوان درس:  شب زنده دارى
موضوع درس:

شماره درس: 59
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۸/۱۴
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

اين دستور العمل كه اول سوره مزمل بود تمام شد و انصافااين دستور العمل خيلى بالا است و ما از ثرآن از روايات از كلمات بزرگان در تك تك اين دستور العمل مى‏بينم كه به آن خيلى اهميت داده شده است و معلوم است اگر كسى بتواند به همه اين دستور العمل عمل بكند كه مى‏توانيم از نظر شير و سلوك اخلاقمان انصافا خيلى كار كرديم و خيلى راه را مى‏توانيم طى بكنيم من تصميم داشتم امروز يك بحث ديگر اخلاقى را شروع بكنم اما با اجازه شما اگر اين دستور العمل يك مرورى بر او بشود شايد خوب باشد اول اين دستور العمل شب بيدارى بود «يا ايها المزمل قم اليل الا قليلا نصفه او نقص منه قليلا اوزد عليه» يعنى به اندازه ممكن حالا براى ما طلبه‏ها يك ساعت قبل از اذان صبح خيلى در زندگى تاثير دارد براى اينكه توفيق پيدا بكنيم براى كا رهايمان خضلانى در روز برايمان پيدا نشود گره‏اى پيدا نشود و مهمتر اين مشكل روحى خلجانى پيدا نشود خيلى موثر است براى اينكه بعضى اوقات يك جرقه انسان را بيچاره مى‏كند و چه بسيار مهم ديديم حالا اين جرقه گاهى جرقه شيطانى است و شييطان وسوسه مى‏كند ادامه مطلب...

عنوان درس:  بحث ـ توجّه و تذكر
موضوع درس:

شماره درس: 48
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۴/۲۵
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث چهارشنبه ما درباره دستورالعملى بود كه خداى متعال به رسول گراميش داده بود همان اوّل كار كه به قول قرآن بار سنگينى بدوش پيغمبر اكرم آمده بود رواى نبوت بار رسالت و قرآن هم مى‏فرمايد «انا سنلقى عليك قولاً ثقيلاً» بار سنگينى بدوش تو آمده به اين دستورالعمل عمل كن و انصافا دستورالعمل خوبى است خوب به اين معنا كه ما مى‏فهميم خوب است و معلوم است خوب است چون خداوند به پيغمبرش داده است امّا ما هم مى‏فهميم كه خوب است امّا اولش شب بيدارى نماز شب اهميت به نماز اوّل وقت كه به قولبزرگان هيچ چيزى براى كمك كردن به انسان بهتر از نماز مخصوصا نماز اوّل وقت نيست اين سه چيز شب بيدارى به اندازه‏اى كه قدرت دارد نماز شب كه چه مقدار شيرين و خوب است و اهميت دادن به نماز واجب اوّل وقت تمسك به قرآن چه خواندن قرآن، عمل‏كردن، تدبر كردن و يا سروكار داشتن با قرآن يكى هم اجتناب از گناه پاگذاشتن روى نفس اماره روى هوى و هوس روى صفات رذيله كه اراده را قوى مى‏كند چه قوى‏كردنى بهترين چيزها براى تقويت اراده اجتناب از گناه است يكى هم كار و فعاليت به اندازه وسعش كار كند فعال باشد براى دنيا براى آخرت در مورد اين شش چيز مختصرا توضيح دادم و از همه تقاضا دارم به اين شش چيز خيلى اهميت بدهيد شب بيدار باشيد ادامه مطلب...

جلسه نود و پنجم: امتحان الهی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: امتحان الهی

جلسه: نود و پنجم

تاریخ: 12/ 12/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

این بحث که چهارشنبه جلو آمد من خیال می‏کنم بحث ارزنده‏ای است و یک مقدار هم باید بیشتر درباره آن کار بکنیم کار عملی کار اعتقادی و کار اخلاقی و این بحث امتحانها ابتلاءها بحث فوق العاده مهمی است از نظر اخلاق در آن دو سه جلسه عرض کردم که ما از نظر تجربه و تاریخ از نظر روایات اهل بیت علیهم‏السلام دو امتحان داریم سنت خدا هم هست «فلن تجد لسنت اللَّه تبدیلاً و لن تجد لسنت اللَّه تحویلاً» قابل چون و چرا هم نیست قابل چانه زدن هم نیست خدایا من را امتحان نکن نه قابل چانه زدن است نه قابل چون و چرا و حتماً این دو تا امتحان هست بله اگر کسی بتواند نمره بیاورد بالاترین چیزهایی که موجب کمال است این دو تا امتحان است از نظر کمال هم خیلی مفید است و این دو تا امتحان برای پیامبرها هم هست بلکه از بحث‏های سابق فهمیدیم که هر کسی فراخور حالش این دو تا امتحان را دارد و هر که در این بزم مقرب‏تر است امتحانش مشکل‏تر است این شعر خوب است ادامه مطلب...

جلسه نودم: توجه به خدا

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: توجه به خدا

جلسه: نودم

تاریخ: 25/ 9/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

ماه مبارک رمضان ماه خوبی است و برای خودسازی انسان می‏تواند که این یک ماه راه صد ساله را برود و شاید هم این که روز عید فطر را اول شوال را عید قرار دادند برای همین است که این یک ماه خودسازی به انسان کمال داده است و این عید کمال باشد شاید قربان هم همین معنایش است که هنوز حج تمام نشده عید باید گرفت عید کمال یعنی انسان رسیده به مقام آدمیت به مطلوب به مقصود به مطلوب همه انبیاء به مقصود خود خدا برای این که خلقت از این انسان هدف از خلقت مقام عبودیت است انسان به مقام عبودیت برسد «و ما خلقت الانس و الجن الا لیعبدون» و همان مکه همان چند روز به مقام عبودیت می‏رسد هنوز تمام نشده است می‏گوید عید بگیر ماه مبارک رمضان هم همین است به واسطه ماه مبارک رمضان انسان به مقام عبودیت می‏رسد می‏گویند عید بگیر این عید شرافت برای پیغمبر اکرم برای اینکه انسان رسیده به مقام کمال به آدمیت شرافت برای خودش بالاترین شرافت‏ها است معلوم است معنای ضیافت هم همین است ما مهمان خدا هستیم یعنی ما در ماه مبارک رمضان بواسطه رابطه با خدا می‏توانیم به مقامهای برسیم و راستی اگر توجه باشد انسان می‏رسد به تجربه اثبات شده است می‏رسد از نظر روایات اثبات شده است می‏رسد اگر نه آن روزه اخص الخواص همین روزه خواص باشد. یعنی روزه‏ای که اجتناب از گناه در آن باشد قطعاً بعد از یک ماه انسان را به مقامهای بالایی می‏رساند مقام فرقان به انسان می‏دهد مقام الهام یا وحی به انسان می‏دهد و بالاخره آن مقامی که ولو مرتبه ضعیف مقام آدمیت حالا اگر به مقام لقاء نتواند برسد که من خیال می‏کنم می‏شود اما به مقام این که بفهمد صفات رذیله بالاترین غل است بفهمد این که رابطه با خدا خیلی برای انسان مطلوب است فهم این طور چیزها الهام این طور چیزها خیلی به انسان کمک می‏کند و ما طلبه‏ها قبل از آن که برای دیگران بگوییم باید برای خود بگوییم یک کاری بکنیم این ماه مبارک رمضان هم برای خود بگوییم هم برای دیگران هر دو و اگر راستی این جور باشد یک ماهه هم برای خود بگوییم هم برای دیگران قطعاً انسان عیدی می‏تواند از خدا بگیرد هم دنیا هم آخرت هم وجاهت دنیا هم وجاهت آخرت بالاخره اگر نرسد به آنجا که «الصوم لی و انا اجزی به» الصوم لی و انا اجزی به دیگر این حتمی است ادامه مطلب...

جلسه نود و یکم: امتحان الهی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: امتحان الهی

جلسه: نود و یکم

تاریخ: 7/ 11/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

دیروز در فقه راجع به علی ابن ابی حمزه بطائنی صحبتی پیش آمد و در ضمن صحبت امتحانهای پروردگا رعالم جلو آمد و به نظرم رسید که بحث روز چهارشنبه یک مقداری راجع به این امتحانها که خداوند دارد راجع به بنده‏هایش یک مقداری صحبت بکنم و این یک بحث ارزنده‏ای است انصافاً بحثی است اخلاقی، ارزنده و بحثی است که همه ما باید توجه به این بحث داشته باشیم ما از قرآن شریف استفاده می‏کنیم امتحان ما یک امر مسلمی است پروردگار عالم بنده‏هایش را امتحان می‏کند. امتحان به دو معنی یک امتحان مهندس از سنگ معدنی اصلاً ما آمدیم در این دنیا برای همین «یا ایّها الانسان انّک کادحٌ الی ربک کدحاً فملاقیه» آمدیم اینجا برای رسیدن به مقصود برای رسیدن به کمال آنهم کمال مطلق واین احتیاج دارد به اینکه زحمتها خون جگرها و مشقت‏ها به قول قرآن شریف راه پر رنج راه پر مشقت را بپیماییم علاوه بر اینکه خود دنیا هم چنین است خود دنیا یعنی مشکل دنیا یعنی پررنج، پر مصیبت ومثل دریا همین طور که دریا موج دارد موج کوچک وبزرگ دارد جذر و مد دارد دنیا بحر اٌ عمیق و نمی‏شود در این دنیا کسی رنج نداشته باشد مشقت نداشته باشد دنیا منهای اَلَم، دنیا نیست این آخرت است و از همان وقتی که بدنیا می‏آید در رنج است تا وقتی بمیرد هر که باشد. آنکه در رفاه است جوری در رنج است آن هم که در فقر است جوری در رنج است آنکه بحسب ظاهر صحت دارد سلامتی دارد خوشی دارد و امنیت دارد جوری در رنج است آن هم که امنیت ندارد سلامتی ندارد غنا ندارد جوری دیگر در رنج است «و لنبلونّکم بشی‏ء من الخوف و الجوع و نقص من الاموال و الثمرات و بشر الصابرین»[1] این هست برای همه بالاخره گاهی برای گرفتن گاهی برای رنجها گاهی برای فقرها و چه کسی در رفاه است «و بشر الصابرین» و چه کسی باخت نکرده که هم چوب را خورده باشد هم پیاز را «و بشر الصابرین» اگر این صبر و استقامت و سعه صدر باشد دیگر خواه نا خواه از آن بلاها استفاده می‏کند همان بلا برایش می‏شود از الطاف خفیه خدا این یک امتحان است که باید بعد یک مقدار بیشتر در این مورد صحبت بکنیم. ادامه مطلب...

عنوان درس:  توحيد افعالى
موضوع درس:

شماره درس: 52
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۶/۱۲
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث گذشته ما درباره دستورالعملى بود كه پروردگار عالم به پيغمبر اكرم داده بود و فرموده بود كه بار سنگينى به دوش شما آمده است و اگر بخواهى اين بار سنگين را به منزل برسانى به اين دستورالعمل بايد عمل كنيد و اين دستورالعمل بلافاصله همان وقتى كه رسول اكرم مبعوث به رسالت شد و تشريف آوردند خانه و دراز كشيده بودند باز جبرئيل آمد و اين آيات اوّل سوره مزمل را آورد «يا ايها المزمل قم الليل الا قليلاً انا سنقلى عليك قولاً ثقيلاً» اى كسيكه عباى نبوت به دوش تو بار سنگينى به دوش تو آمده است كه اين دستورالعمل براى همه خوب است براى اينكه انسان توفيق پيدا كند در كارهايش، براى اينكه بتواند دينش را ببرد، براى حفظ دين، براى حفظ آبرو اين دستورالعمل به تجربه اثبات شده است امّا معلوم است براى ما طلبه‏ها خوب‏تر است براى اينكه بار سنگين روحانيت را بخواهيم به منزل برسانيم به اين دستورالعمل بايد عمل كنيم ادامه مطلب...

عنوان درس:  صبر و استقامت در زندگى
موضوع درس:

شماره درس: 55
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۷/۹
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث هفته گذشته درباره جمله «و اصبر على ما يقولون و اهجرهم هجرا جميلاً» عرض كردم اين كلمه صبر كه امر شده به پيغمبر اكرم كه بايد داشته باشد مخصوصا در مقابل گفته ديگران اين ام الفضائل است و هر كسى هر فضيلتى بخواهد به دست بياورد احتياج به صبر دارد بقول حضرت امام رضوان اللّه‏ تعالى عليه چهل سال صبر پيدا شدن يك فضيلت الهى چهل سال فعاليت و استقامت پيدا شدن آدميت و بدون صبر هيچ فضيلتى را نمى‏توانيم به دست بياوريم هفته گذشته مى‏گفتم حتى خلوص كه خود از مهمات فضائل آن هم احتياج به صبر دارد به قول بحرالعلوم رضوان اللّه‏ تعالى عليه اين مرد علم و عمل در پيرى مى‏فرمودند الحمدللّه‏ ريشه ريا را كنده‏ام درخت خلوص را بارور كرده‏ام امّا بعد از يك عمر علم و عمل و طبيعت ما به ما مى‏گويد بدون صبر نمى‏شود چيزى انجام داد كارى انجام داد گويا سنت پروردگار عالم است به اينكه هر فضيلتى را هر نعمتى را به واسطه صبر فعاليت استقامت ما به دست بياوريم اگر از شما بپرسند كه آيا يك دانه گندم مى‏تواند يك انسان كامل بشود مى‏گوييم آرى امّا كى اين دانه گندم برود زير گل و لاى اين شكفته بشود ادامه مطلب...

عنوان درس:  ولايت و دشمنى با آن
موضوع درس:

شماره درس: 62
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۹/۱۲
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى واحلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى
بحث جلسه قبل يك سؤال و جواب اخلاقى بود و آن سؤال اين بود كه مسلم در زمان هر پيامبرى مردم مى‏دانستند كه اين پيامبر خدا است براى اينكه «ولقد ارسلنا رسلنا بالبينات»[1] هر رسولى مى‏آمد بينه داشت و مى‏نماياند كه من پيغمبر هستم «ليهلك من هلك عن بينه و يحيى من حى عن بينه»[2] اگر قبول مى‏كرد با ضرورت و وضوح قبول مى‏كرد اگر هم رد ميكرد با وضوح پا روى حق مى‏گذاشت «ولقد ارسلنا رسلنا بالبينات هو الذى بعث فى الامين رسولاً منهم يتلوا عليهم آيات»[3] و مخصوصا خواص فهميده‏ها آنهايى كه عقل داشتند شعور داشتند حالا ممكن است بعضى از عوام دنبال خواص بروند حالا يا دنبال حق يا دنبال باطل اما معمولاً خواص فهميده انكار رسالت مى‏كردند و در زمان رسول‏اللّه‏ مخصوصا آن سيزده سال در مكه چه كسى نمى‏دانست كه پيغمبر اكرم پيغمبر است اين از طرف خدا است قرآنش يك معجزه است سبعه معلقه را همه شما گفته‏ايد همه شما مى‏دانيد سالها مسابقه شعرى كه اينها در فصاحت وبلاغت بالا بودند امتياز حجاز به فصاحت و بلاغتش بود سر تا سرى عرب مسابقه شعرى در مكه، يك طائفه مى‏برد در مسابقه شهرى در مسابقه مى‏بردند ادامه مطلب...

عنوان درس:  شرح صدر
موضوع درس:

شماره درس: 58
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۸/۷
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

بحث اين چند جلسه ما درباره شرح صدر و سعه صدر بود ويك مقدارى درباره‏اش صحبت كردم و ديديم كمك،چه كمال چه كمال مادى مرهون صبر واستقامت مخصوصا شرح صدرو سعه صدر است و اگر انسان صبر نداشته باشد از ميدان در مقابل مشكلات در برود نتواند مشكلات را حل بكند قطعا به جايى نمى‏رسد كمال مادى باشد چنين است كمال معنوى هم باشد چنين است بى رنج گنج ميسر نمى‏شود بى صبر احدى به جاى نمى‏رسد و اين صبر و استقامت در كارها مخصوصا كارهاى مهم و شرح صدر در همه كارها مخصوصا كارهاى مهم از لوازم اوليه است «آلت الرياسه سعه الصدر» از همين جهت هم دراين دو دستور العمل هردو به پيغمبر اكرم امر شده است دستور داده شده است «و اصبر على مايقولون و هجرهم هجرا جميلا» واين  «و هجرهم هجرا جميلا» اگر نباشد قطعا اگر كسى بخواهد به كمال مادى برسد به كمال معنوى برسد قطعا نمى‏شود چنانچه اگر به جاى رسيده باشد نمى‏تواند حفظ كند او راو چه بسيار هم ديديم افرادى كه لياقت براى كارهاى مهم را داشتند ادامه مطلب...

جلسه هفتادم: رسیدن به مقام لقاء
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: رسیدن به مقام لقاء
جلسه: هفتادم
تاریخ: 30/ 2/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
ما از قرآن استفاده می‏کنیم که این انسان یک سیری دارد به سوی حق منتها سیر خدا است. که به او می‏گویند مقام لقاء «یا ایها الناس انک کادح الی ربک کدحاً فملقیه» ای انسان تو در حرکت هستی و این حرکت پر رنج است کدح یعنی حرکتی که رنج آور است حرکتی که پر مشقت است در یک بیابانی که خار مغیلان دارد یک بیابانی که مخوف است دزد دارد یک بیابانی که جذر مد دارد انسان در این بیابان حرکت بکند به این می‏گویند کدح کادح حرکت پر رنج می‏فرماید که شما «یا ایها الناس» کاری به مؤمنین هم ندارد یا ایها الناس «انک کادح الی ربک کدحاً فملاقیه» و منتها حرت ملاقات خدا است که در آیه دیگر می‏فرماید «وان الی ربک منتها» منتهای این سیر خدا است منتهای این حرکت خدا است که در قرآن شریف 21 مورد به عنوان لقاء نامیده سده است «فمن کان یرجوا لقاء ربه فلیعمل عملاً صالحاً و لا یشرک بعباده ربه احدا» 21 مور لقاء آمده است الان نمی‏خواهم بگویم معنای لقاء چیست؟ ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و هفتم: سیر و سلوک

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: سیر و سلوک

جلسه: هشتاد و هفتم

تاریخ: 4/ 9/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

بحث روز چهارشنبه ما درباره سیر و سلوک بود یعنی حرکت به سوی خدا منتهای سیر الی اللَّه «یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحاً فملاقیه» در این دنیا آمدیم برای همین «انا للَّه و انا الیه راجعون» در این دنیا آمدیم برای این که این منازل را یکی پس از دیگری طی می‏کنیم از توبه به یقظه به تقوا، از تقوا به تخلیه از تخلیه به تحلیه به تجلیه و از تجلیه به لقاءو به قول آن مرد کم نظیر در عالم اسلام یعنی حضرت امام (رضوان اللَّه تعالی علیه) تازه اول کار که حتی ایشان می‏فرماید اینها مقدمات است اینها اصلاً منازل نیست و این سیر و سلوکی‏ها که گفتند هفت منزل اینها همه مقدمات است که می‏شود سیر من الحق فی الحق دیگر آن سیر متناهی هم نیست چون پرودگار عالم غیر متناهی است دیگر سیر من الحق فی الحق هم غیر متناهی است لذا این انسان دیگر چون خلیفة اللَّه است مثل خود خدا این دیگر فنا ندارد در روایات می‏خوانیم که نمی‏دانیم معنایش هم چی است گاهی نامه می‏آید برای بنده «من الحی الذی لا یموت الی الحی الذی لا یموت» چه نامه پر محتوایی چه خطاب پر محتوایی شاید وقتی که از طرف حق تبارک وتعالی سلام به او بشود «سلام قولاً من رب رحیم» السلام علیک بعد هم بکوید «من الحی الذی لا یموت الی الحی الذی لا یموت» دیگر لذت آن است اصلاً خلق شده است برای همین و الا عبث است و الا بیهوده است برای اینکه «خلقت الاشیاء لاجلک و خلقتک لاجلی» اگر همه برای این انسان و این انسان دیگر بمیرد تمام بشود این که معلوم است یک لغو است این که معلوم است خلاف حکمت است پیش اهل دل اگر راستی برای این که برود بهشت و آنجا متنعم باشد حالا چی متنعم بهترین حورالعینها، بهترین قصرها ،بهترین خورد و خوراکها بهترین مسکنها و پوشاکها حالا چی؟ یک چیز دیگر باید باشد غیر از این حرفها، آن چی است سلام علیکم بعد هم بگوید «من الحی الذی لا یموت الی الحی الذی لا یموت» اگر بگوییم این دیگر خیلی مفید است این دیگر واجب است لازم است این انسان خدا خلقش بکند یعنی لطف قاعده لطف دیگر می‏شود واجب یجب علی‏اللَّه تبارک و تعالی من باب لطف این که این انسانی که می‏تواند برسد به اینجا این را خلقش بکند حالا ولو این که هفتاد سال در این دنیا مشقت، صدمه، خون جگر، انصافاً این که ما در این دنیا به غیر مشقت چیزی نیست حالا در امکانات هم باشد این امکاناتش هم همه لذت نیست دفع الم است گرسنه می‏شود مریض است خوب چیز بخورد سیر بشود غریزه جنسی زور آورده است خب یک مرض است اطفاء غریزه جنسی بکند این مرض رفع بشود لذا این سیر و سلوک پیمودن این منازل هفت گانه این فرمایش حضرت امام خیلی خوب است که اصلاً این منازل مقدمه است ادامه مطلب...

جلسه نود و نهم: امر به معروف و نهی از منکر

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: امر به معروف و نهی از منکر

جلسه: نود و نهم

تاریخ: 24/ 1/ 1378


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

قبل از اینکه وارد بحث بشویم این مصیبت بزرگ یعنی شعادت سردار عزیزمان سردار کم نظیرمان مرحوم شهید سپهبد صیاد شیرازی را به همه شما تسلیت عرض می‏نمایم و از طرف شما این شهادت را این مصیبت بزرگ را به ساحت مقدس حضرت ولی عصر و مقام معظم رهبری تسلیت می‏گویم و چون من می‏دانم که ایشان الان پیش خدا هستند از پروردگار عالم می‏خواهم از طرف شما می‏خواهم یک نظر لطفی به همه شما عنایت بفرماید و این دهه محرم و این دو ماه محرم و صفر را توفیق عزاداری، عزاداری به معنی عام یعنی بکاء شرکت در مجالس و رفتن منبر توفیق عزاداری به معنی عام را این دو ماهه به همه ما عنایت بفرمایند. این مرحوم خیلی بالا بود من وقتی در قم بودم ایشان ماهی یک مرتبه با یک نظام خاصی می‏آمدند پیش من و در یک گزارش ماهانه گزارش سیاسی به من می‏دادند بعد هم یک دستور اخلاقی در حدود بیست دقیقه کمتر بیشتر یک بحث اخلاقی از من می‏گرفتند و می‏رفتند و انصافاً در حالی که من با غالب ایشان تماس داشتم از اول انقلاب تا الان نظیر ایشان را کم دیدم از جهاتی اگر نگویم بی نظیر، نظیر ایشان را کم دیدم یک چیزی که همه ما باید به آن توجه داشته باشیم و من هم تقاضا دارم که به این توجه داشته باشید این است که اگر کار شد برای خدا یک قدری بالاتر دل شد برای خدا یک قدری بالاتر خودش شد مال خدا این کارش حتی خوابش روشش، منشش حتی مردنش این برای اسلام نفع دار می‏شود دلیلش خیلی از جمله مرگ صیاد شیرازی دو سال استکبار جهانی بافت خیلی کار کرد علیه رهبری علیه این نظام علیه سپاه خیلی کار کرد با تهاجم فرهنگی چه کار کرد یک تشییع جنازه صیاد شیرازی همه را خنثی کرد این مرگ صیاد شیرازی این تشییع جنازه این بوسیدن مقام معظم رهبری جنازه ایشان را این کارها تمام توطئه‏ها خنثی شد و صیاد شیرازی صد سال این نظام را برد جلو و نظیرش را ما زیاد داریم چرا؟ ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و یکم: زهد اسلامی
درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»
موضوع: زهد اسلامی
جلسه: هشتاد و یکم
تاریخ: 25/ 6/ 1377
اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی
از این چند جلسه بحث بالاخره به اینجا رسیدیم که اگر ما طلبه‏ها مخصوصاً بخواهیم به جایی برسیم و به آنجا که به جز خدا نبیند به جز خدا نداند باید این اسارتها را از بین برد و پاره کردن این بندها هم کاری است بسیار مشکل به قول بزرگان با مژه چاه کندن راستی اینجور است اما برای ما طلبه‏ها برای همه واجب است لازم است برای اینکه اگر یکی از این بندها یکی از این اسارتها باشد به قول قرآن شریف دیگر میخ کوب در زمین هستیم قرآن شریف قضیه بلعم باعور را که نقل می‏کند و می‏فرماید علم لدنی به او داده بودیم علم لدنی داست ولکن یک صفت رذیله «اخلده فی الارض و لوشئنا لرفعناه» معنایش این است که او زمینه برای بالا رفتن بود آن علمش زمینه بود برای اینکه بالا رود آن هم خدا دست او را بگیرد معلم است به کجا می‏رسد «ولکنه اخلد الی الارض»[1] این میخکوب شده بود و معلوم است یک مرغکی را در قفس و یا به قول قرآن یک مرغکی را پایش را ببندد این کجا می‏تواند پرواز کند خب حالا اگر پرواز کند دیگر «رجال لا تلهیهم تجارة و لا بیع عن ذکر اللَّه» دیگر آن هم «فی بیوت اذن اللَّه» خدا دستش را می‏گیرد خدا بال به او می‏دهد خب معلوم است خدا دستش را بگیرد دیگر جای او کجا، پرواز او کجا «ان المتقین فی جنات و نهر فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر» عند ملیک مقتدر خدا آنجایش می‏برد اما اگر «اخلد علی الارض» شد چی می‏شود «فمثله کمثل الکلب» پناه بر خدا این مثالهای قرآن راستی تکان می‏دهد این ادب قرآن با این بعضی اوقات مثالها این مثالها معمولا هم راجع به علمای بی عمل علمای غیر مهذب «مثله کمثل الکلب ان تحمل علیه یلهث او تترکه یلهث» اگر یک جاه و مقامی پیدا کند می‏گزد عالمی را فسَد العالم عالمی را فاسد می‏کند اگر هم نه به جایی نرسد کتابش خانه‏اش اطرافیانش را فاسد می‏کند «ان تحمل علیه یلهث او تترکه یلهث» اگر مثل سگ هار با او کار داشته باشند گزندگی دارد اگر هم با او کار نداشته باشند باز هم گزندگی دارد بالاخره می‏گزد دیگر می‏شود نیش عقرب دیگر می‏شود سگ هار خوب این اسارت فرق هم دیگر نمی‏کند دیگر تفاوت نیست این اسارت، اسارت حسد باشد تکبر باشد منیت باشد آدم می‏بیند و این عمری که ما کردیم و در میان اهل علم بودیم خیلی چیزها دیدیم هم این طرف هم آن طرف و در تاریخ هم خیلی چیزها شنیدیم هم این طرف هم آن طرف و راستی داشته «اضله اللَّه علی علم» دانسته فهمیده جهنم می‏رود دیگر وقتی که این اسارت آمد همینجور که اگر اسارت نباشد زمینه هست به طور نا متناهی به قول روایات یعنی منازل را طی کند برسد به مقام لقاء تازه اول کار دیگر سیر من الحق الی الحق غیر متناهی دیگر تناهی هم ندارد دیگر حد یقف ندارد همینطور است اگرحرکت سقوطی باشد حد یقف ندارد راستی می‏رسد به اینجا که برای خاطر این دنیا یک نامه می‏نویسد علیه امام حسین علیه‏السلام «من خرج علی امام الوقت فدمه هدر» چه جور می‏شود یک کسی که قاضی امیرالمومنین بوده راستی ملا بوده حسن و حسین شناس بود دیده که امام حسین وارد مسجد می‏شود پیغمبر اکرم از منبر می‏آید پایین در دامنش می‏گیرد روی منبر می‏رود می‏نشیند، روی دامنش نشسته برای مردم حرف می‏زند اینها را دیده اما آن هم یزید را نمی‏شناسد؟ می‏شناسد یزید کیست یزید چیست همه را می‏داند اما به آن می‏گویند یا این یا آن خوب اسیر است وقتی اسیر باشد نمی‏تواند این اسارت را رها بکند خدا نکند کسی اسیر باشد خوب وقتی پا بند است نتوانسته پاره بکند دیگر می‏رسد به آنجا که می‏گوید ولو دین هم برود جهنم هم باشد اما اشباع بشود این غریزه شهوت جنسی باشد همین است فرق نمی‏کند شهوت تکبر باشد همین است شهوت حسد باشد ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و چهارم: تقوی اسلامی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: تقوی اسلامی

جلسه: هشتاد و چهارم

تاریخ: 29/ 7/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

بحث ما درباره تقوا بود و به تناسب این بود که گفتم ما در این دنیا آمدیم برای اینکه به مقام لقاء برسیم لذا به قول قرآن در حرکتیم، حرکت معنوی که به آن می‏گویند سیر و سلوک، سیر یعنی حرکت سلوک یعنی رسیدن این همان آیه شریف «یا ایهاالانسان انک کادح الی ربک کدحاً فملاقیه» تو در حرکتی، حرکت پر رنج است پر مشقت اما منتها سیر خدا است که گفتم این سیر چند چیز لازم دارد و اول جسم ما و در این باره فی الجمله صحبت کردیم دوم زاد و توشه، زاد و توشه این راه تقوا است اهمیت به واجبات همه همه مخصوصاً نماز مخصوصاً برای ما اهل علم اهمیت به مستحبات همه همه مخصوصاً خدمت به خلق خدا هر اندازه که بشود ولو خدمت مرد به خانمش در خانه یا بالعکس خدمت به بچه اما رنگ خدا داشته باشد خدمت به اجتماع ولو به حیوآنهاکه این خدمت به حیوآنهاهم موثر است از همین جهت سیر و سلوکی‏ها در وقتی که نتوانند خدمتی به خلق خدا بکنند می‏روند به حیوانها کمک می‏کنند، یک جمله‏ای نقل می‏کنند از بزرگان گفته بود که من حال قبض پیدا کردم یعنی بی توفیقی و دیگر حال نداشتم و بد چیزی است بعضی اوقات انسان می‏رسد به اینجا که در رختخواب بیدار هم هست اما حال اینکه بلند بشود نماز شب بخواند ندارد این خیلی نکبت خیلی خذلان است بعضی اوقات مثلاً بیدار است کار هم ندارد اما حال نماز اول وقت هم ندارد هر چه می‏خواهد پاشود نمی‏شود به این می‏گویند حال قبض و زیاد است و حالا ما طلبه‏ها به آن می‏گوییم بی توفیقی، توفیق و بی توفیقی آنها می‏گویند قبض حال دیگر نداشتم لذت از عبادت نمی‏بردم عبادت به جا بیاورم برایم سنگین بود و فکر می‏کردم چه کردم هر چه فکر کردم فکرم به جایی نمی‏رسید به من گفتند حالا عالم شهودش بوده خوابش بوده بین خواب و بیداریش بوده که «شکت عنک عصفورة فی الحضرة» یک گنجشکی پیش خدا از دست تو شکایت کرده می‏گوید به هوش آمدم به حال آمدم توجه کردم بله چند روز قبل من می‏رفتم کار عجله داشتم دیدم بچه‏ها به یک بچه گنجشک ور می‏روند دارند با او بازی می‏کنند زجرش می‏دهند این به او می‏دهد او به او می‏دهد و این بچه گنجشک زیر دست این بچه‏ها دارد زجر می‏کشد من با بی تفاوتی گذشتم، گفتند «شک عنک عصفورة فی الحضرة» می‏گوید که خیلی ناراحت شدم حالا چه کار بکنم می‏گوید رفتم صحرا اتفاقاً دیدم یک بچه گنجشک از آن بالا افتاده پایین از آشیانه یک ماری هم حمله کرده به این عصایم را بلندکردم مار فرار کرد بچه گنجشک را نوازشش کردم و این بچه گنجشک را به مادرش رساندم حال آمدم یعنی حال قبضم رفت آن وقت شب به من گفتند «شکرت عنک عصفورة فی الحضرة» یک بچه گنجشک از دست تو پیش خدا تشکر کرده و این حالت برایت پیدا شد این از نظر روایات ما هم حالا این جمله از بعضی از بزرگان است از نظر روایات ما روایت برای خدمت کردن به حیوانها زیاد داریم یا برای توحیدی که حیوانها دارند دعا و راز و نیازی که حیوانها دارند زیاد زیاد داریم دیگر بالاخره اهمیت به مستحبات ولو خدمت به حیوآنهاخدمت به خلق خدا که در میان مستحبات نماز شب دیگر حتماً ما طلبه‏ها حتماً باید داشته باشیم نمی‏شود نباشد به جایی نمی‏رسیم اگر این نماز شب نباشد ادامه مطلب...

جلسه صدم: امر به معروف و نهی از منکر

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: امر به معروف و نهی از منکر

جلسه: صدم

تاریخ: 31/ 1/ 1378


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

یک مطلبی که لازم است و باید تذکر بدهیم این مطلب را و این یک مقدمه‏ای لازم دارد و راجع به این مقدمه من سابقاً صحبت کردم و چون تکرار مفید است مقدمه بحث یک تکراری از گذشته است آن مقدمه‏ای که سابقاً صحبت کردم و همه ما باید خیلی به آن توجه داشته باشیم این است که حساب خواص غیر از حساب عموم است هم پیش خدا هم پیش پیغمبر اکرم و ائمه طاهرین علیهم‏السلام و پیش مردم آن حسابی که خدا حضرت ولی عصر مردم حتی مردم لاابالی برای ما باز می‏کنند غیر از حسابی است که برای عموم مردم باز می‏کنند آن توقعی که خدا، حضرت ولی عصر مؤمنین بلکه لاابالی‏ها از ما دارند غیر از توقعی است که از خودشان از عموم مردم است و قرآن روایاتها گفتارها بر این مطلب خیلی گویا است به شما می‏گفتم که حضرت یوسف در همه جا نمره بیست آورد که به قول استاد بزرگوار ما علامه طباطبایی بعضی از صحنه هایش هر که بود می‏رفت ولی او نمره بیست آورد استاد عزیز ما علامه طباطبایی در درس مفصل می‏گفتند و در المیزان هم معجزه مختصر فرموده است که قضیه مجلسی که زلیخا برای یوسف تهیه کرد بیست و چهار زمینه برای گناه بود آن هم چه زمینه هایی زنی مثل زلیخا اول زیبای عالم آن هم آن جلسه با آن همه شهوت سر تا پا شهوت جلسه تنها به قول آقای طباطبایی اگر می‏گفت بله نانش در روغن بود اگر می‏گفت نه وامصیبتا امّا بالاخره نمره بیست آورد این حضرت یوسف یک جا نمره بیست نیاورد که آدم مات است و آن در زندان، زندان را خود تهیه کرده بود یعنی قرآن می‏گوید حضرت یوسف دید اگر زندان نرود اینها سر به سرش می‏گذارند این زنها هیچ جا راحتش نمی‏گذارند گفت «قال رب السجن احب الی مما یدعوننی الیه» خدایا برم زندان از شر اینها نجات پیدا کنم چندین سال زندان آن دو رفیقش که آن دو خواب را دیدند وقتی می‏خواستند از زندان بیرون بروند آن که نجات پیدا کرده بود می‏خواست برود ساقی شاه بشود حضرت یوسف به این گفت «و اذکرنی عند ربک» همین دو کلمه، طلبه‏ها با شماها هستم ای منبری‏ها با شما هستم یک کلمه گفت «و اذکرنی عند ربک» رفت جبرئیل آمد گفت که کی تو را از دست برادرها نجات داد؟ ادامه مطلب...

عنوان درس:  كنترل صفات رذيله
موضوع درس:

شماره درس: 69
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۱۲/۲۰
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم. بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم. رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.

براى ما طلبه‏ها دو سه چيز خيلى لازم است امّا خيلى مشكل است و توجه به اين دو سه چيز خيلى لازم است اولاً اينكه بايد هميشه توجه داشته باشيم كه اين كار ما مقدس‏ترين كارها است هم از نظر قرآن هم از نظر روايات و هم از نظر بزرگان ما اگر چيزى نداشته باشيم براى اين كارمان جز «تفكر ساعة خير من عبادة سنه يا من عبادة ستين سنه من عبادة سبعين سنه» بس بود اينكه قدر مقينش ما است ديگر بس بود بگوييم كار ما بهترين كارها است افضل كارها است مداد العلما افضل من و دماء و الشهدا نظير اينها زياد است زياد «يرفع اللّه‏ الذين امنوا منكم و الذين اوتوا العلم درجات» مرحوم طبرسى همين جا يك روايت نقل مى‏كند هشام بن حكم وارد شد بر امام صادق عليه‏السلام جوانى بود كه هنوز خوب ريش در صورت مباركشان ديده نشده بود پيرمردها از بنى هاشم از بزرگان  قوم امام صادق بلند شدند ايستادند و هشام را بردند پهلوى خود نشاندند اين كار بزرگى بوده است كار پر جرأتى بوده است از امام صادق آن هم يك عُجمى به اين معنا كه ايشان كوفى بودند عربها حجاز آنها را عرب نمى‏دانستند مى‏گفتند عُجم است و گران تمام شد بر مجلس امام صادق فورا اين آيه را خواندند «يرفع اللّه‏ الذين امنوا منكم و الذين اوتوا العلم درجات» فرمودند اين درباره قريش نيست درباره سادات و بزرگان قوم نيست ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و پنجم: زهد اسلامی

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: زهد اسلامی

جلسه: هشتاد و پنجم

تاریخ: 6/ 8/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

بحث ما درباره این بود که این انسان یک حرکتی دارد به نام حرکت به سوی خدا سیر به سوی اللَّه در همین دنیا آمده است برای اینکه سیر را حرکت را شروع بکند و به منتهای سیرش به منتهای حرکتش برسد «ان الی ربک الرجعی و ان الی ربک المنتهی» عرض کردم در این سیر که هدف از خلقت است باید چیزهایی باشد و الا یا سقوط می‏کند یا در جا می‏زند و فرق هم نمی‏کند در جا بزند در این حرکت هفتاد سال مثل کرم ابریشم در خود تنیدن یا اینکه سقوط بکند «ان المنافقین فی الدرک اسفل من النار» تفاوت خیلی ندارد اگر کسی بخواهد این حرکت را ادامه بدهد چند چیز می‏خواهد اول چیزی که درباره‏اش صحبت کردم براق بود که این جسم ما این جسم ما براق است برای این حرکت فی الجمله درباره‏اش صحبت کردم دوم زاد، توشه می‏خواهد تزدوفان خیر الزاد التقوی گفته‏اند زاد و توشه این راه تقوا است و هر چه تقوا بالاتر زاد و توشه بهتر در این حرکت در این سیر عالی‏تر و معلوم است این تقوا مراتب دارد و ما طلبه‏ها باید علاوه بر اینکه تقوای از گناه داریم یک مقدار بیشتر «فاتقوا اللَّه حق تقاته فاتقوا اللَّه مااستطعتم» یعنی تا آن اندازه که بشود مکروهات از شبهات نه یک قدری بالاتر از مباحات که انسان بتواند تقویت کند خود را آن ملکه عدالت آن ملکه تقوی را به واسطه اجتناب از مباحات اجتناب از مباحات به این معنا که پا گذاشتن روی هوی و هوس، هوی و هوسی که حرام نیست صبر در مقابل مشکلات صبر در مقابل ناگواریها زن و بچه در مقابل ناملایمات رفیق و بالاخره از حد خودش گذشتن برای اینکه هوی و هوس را سرکوب کردن مشکل هم هست ولی علی کل حال مرتبه تقوا است مرحوم حاجی سبزواری (رضوان اللَّه تعالی علیه) در آخر منظومه که یک مقدار اخلاق است راجع به تقوی تقوا را سه قسمت کرده است توبه را سه قسمت کرده است می‏فرماید «مراتب توب کمراتب التقی من حل او حرمة او غیر لقاء» تقوا سه مرتبه دارد یک مرتبه اجتناب از محرمات مرتبه دیگر اجتناب از مباحات محرم نیست این حل در اینجا یعنی مکروهات مشتبهات، مباحات پرهیز می‏کند از مکروهات پرهیز می‏کند از مشتبهات و بالاخره پرهیز می‏کند از آن چیزهایی که هوی و هوس را جری می‏کند پا گذاشتن روی هوی و هوس حتی در محللات مرتبه سوم می‏فرماید مرتبه سوم تقوا اینکه در دل هیچ نباشد جز خدا دیگر مقام لقاء برایش پیدا شده باشد که این مربوط به انبیاء مربوط به اولیاء اوصیاء که مرحوم حاجی گناهان پیغمبر و ائمه طاهرین را همین جور درست می‏کند می‏فرماید مثلاً پیغمبر اکرم باید توغل در عالم وحدت داشته باشد ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و ششم: تمسک به قرآن

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: تمسک به قرآن

جلسه: هشتاد وششم

تاریخ: 20/ 8/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. بسم اللَّه الرحمن الرحیم. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

عرض کردم که انسان یک سیری دارد به نام سیر به سوی حق تبارک و تعالی و در این دنیا آمده است برای همین سیر و سلوک «یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحاً فملاقیه» تو در حرکت هستی حرکت پر رنج منتهای سیر خدا، اگر این سیر ولو کُند ادامه پیدا کند بالاخره به جایی می‏رسد و اگر هم در جا بزند منحرف بشود سقوط پیدا بکند معلوم است به مطلوب خود به مقصود خود نخواهد رسید منتهای سیر جهنم است راجع به این سیر گفتم که چیزهایی می‏خواهیم تا این که بتوانیم این سیر را ادامه بدهیم اول آن براق بود آوردن براق برای پیامبر اکرم برای رفتن به معراج به ما هم می‏گوید ما در این سیر براق میخواهیم و گفتم براق این راه جسم است از همین جهت هم ملائکه این سیر را ندارند این حرکت را ندارند چون جسم ندارند حمله عرش در حالیکه سعه وجودی دارند اما تکامل نیست حرکت نیست تکامل در اثر حرکت است دیگر حرکت جسمی یا حرکت مادی یا حرکت معنوی حرکت ندارد که ده میلیون سال قبل جبرئیل با حالا مثل هم است سعه وجودی که داشته است الان دارد حیوآنها هم تکامل ندارند چون روح ندارند آنها هم ولو این که از نظر غریزه‏ای یک تکاملهای خوبی داشته باشند اما حرکت تکاملی برای آنها نیست این حرکت که اسمش را می‏گذاریم سیر به سوی اللَّه این مختص به انسان است آمده است در این دنیا 124 هزار پیامبر هم آمده است همین را بگوید بنابراین انسان است که چون مرکب از روح و جسم است می‏تواند حرکت کند پس براقش این جسم است و مواظبت از جسم لازم است و این را رامش بکند برای این که در حرکت باشد لازم است دهنه در دهن این جسم زدن این براق لازم است و الا اسب چموشی است که هم خودش را نابود بکند و هم دیگران را لذا باید دهنه زد دم دهن این اسب چموش که حالا چه چیزی می‏تواند کنترلش بکند دیگر ظاهراً هیچ چیزی نمی‏تواند این انسان را از بعد جسمی کنترل بکند جز همین سیر فی الجمله که از تقوا شروع می‏شود جز تقوا بالاخره مواظبت از این جسم لازم است کنترل کردن این جسم لازم است، در این باره فی الجمله صحبت کردیم گفتم زاد وتوشه هم می‏خواهد به قول امیرالمومنین‏علیه‏السلام در شبها در دل شب چه گریه‏ها زاری‏ها پیام برای ما «تزودوا فان خیر الزاد التقوی» که در کلمات امیرالمومنین‏علیه‏السلام این آیه زیاد دیده می‏شود که می‏فرموده راه دور است دراز است کمی زاد و توشه بالاخره این راه زاد و توشه می‏خواهد زاد و توشه قرآن می‏گوید تقوا، هر روز انسان باید متقی باشد هر آن باید متقی باشد در این باره هم فی الجمله صحبت کردم و دیدیم که راستی تقوا چه تقوای مثبت روح خدا ترسی بر جان انسان بر عمق جان انسان حکمفرما باشد چقدر مزه دارد چقدر خوب است لذا این هم زاد و توشه این راه است بدون زاد و توشه نمی‏شود دیگر وقتی که انسان فاسق و فاجر باشد در این راه نابود می‏شود سقوط می‏کند در این باره هم فی الجمله صحبت کردیم. ادامه مطلب...

عنوان درس:  كار و فعاليت توأم با تقوا رمز موفقيت در زندگى علمى و اجتماعي
موضوع درس:
شماره درس: 44
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۲/۱۰
متن درس:
اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.
بحث هفته گذشته درباره فعاليت و كار بود. ديگر حالا كار فرهنگى باشد مثل كار ما، كار توليدى باشد مثل كار زارع‏ها كار توزيعى باشد مثل تجار و كاسب‏ها يا كار خدماتى باشد مثل كار ادارى‏ها. «كار و فعاليت» و كار اجتماعى باشد مثل كار جبهه‏ها، تبليغى باشد مثل كار پيغمبرها، چيزى كه يَصْدُقُ بر اينكه كار. در اين دستورالعمل هر كسى كارى دارد و اين دستورالعمل براى او است. «ان لك فى النهار سبحا طويلاً» يعنى بايد مثل اميرالمؤمنينسلام‏اللّه‏عليه كه در نهج‏البلاغه درباره على(ع)گفته شده كه «عابد بالليل و اسدٌ بالنهار» در شب يك عابدى بود آن هم چه عابدى. همان «قم الليل الا قليلا نصفه او نقص منه قليلا او زد عليه و رتل القرآن ترتيلا» اميرالمؤمنين در شب اينگونه بود. خود پيغمبر اكرم(ص) در شب چنين بود. نماز عشاء را مى‏خواندند. نافله عشاء را مى‏خواندند. بلافاصله مى‏خوابيدند. سابقا رواياتش را در فقه خوانديم. بلافاصله مى‏خوابيدند. ديگر نصفه شب بلند مى‏شدند يك مقدار نماز مى‏خواندند. يك چرتى مى‏زدند. دو دفعه يك مقدار نماز مى‏خواندند يك خوابكى مى‏رفتند كه ديگر دو ساعت سحر به آن طرف تا اوّل آفتاب ديگر بيدار بودند، بلكه بيدار بودند تا اگر مى‏شد يك خواب قيلوله‏اى مى‏رفتند و الّا نه. خوب اين شب پيغمبر اكرم(ص) بود. امّا روزش جدا يك شيرى بود در كار كردن و در تبليغ كردن. ادامه مطلب...

جلسه هشتاد و دوم: تقوای اسلام

درس اخلاق حضرت آیة اللَّه العظمی مظاهری «مدّظله العالی»

موضوع: تقوای اسلام

جلسه: هشتاد و دوم

تاریخ: 15/ 7/ 1377


اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم بسم اللَّه الرحمن الرحیم رب اشرح لی صدری و یسر لی امری واحلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی

بحث ما درباره سیر و سلوک بود که این انسان دارد که درباره موانع اش صحبت می‏کردم و درباره یک مانع‏اش و اینکه انسان اسیر دنیا است اسیر شهوت باشد یک مقداری صحبت کردم بحث این بود که این انسان یک سیری دارد به نام حرکت به سوی خدا «یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحاً فملاقیه»[1] ای انسان تو در حرکتی البته حرکت پر رنج است کدح یعنی آن حرکتی که پر رنج است مثل اینکه انسان در یک بیابان پر خاری یک بیابان پر ریگی، یک بیابان مخوفی، یک بیابان تاریکی، راه رود به این عرب می‏گوید حرکت اما حرکت پر رنج لذا می‏گوید کدح «یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحاً فملاقیه» حرکت پر رنج است اما در همین آیه می‏فرماید که نتیجه بالاست و آن نتیجه ملاقات خدا است فملاقیه لازم هم نیست که این ملاقات را چیزی در تقدیر بگیریم که مفسرین گرفتند به قول مرحوم آقای ملکی این عارف معلم اخلاق در این کتاب لقاء اللَّه همچنین حضرت امام در چهل حدیث می‏گویند بیست جا بیست و یک جا این جمله در قرآن آمده هیچ جا ندارد الی لقاءرحمته ما چرا رحمت در تقدیر بگیریم و اینکه مابگوییم الی لقاءرحمته لذا تقدیر نه باید خود لقاء را معنا بکنیم ببینیم یعنی چه ولی علی کل حال آن اندازه که الان می‏گویند اینکه این انسان حرکتی دارد منتها سیر این حرکت به سوی خدا است که در آیات دیگر دارد «ان الی ربک الرجعی» باز گشت تو به سوی خداست حرکت ندارد اما منتها سیر را می‏گوید یا در آیه دیگر باز دارد «ان الی ربک المنتهی» منتهی سیر خدا است ربک یا همین که مشهور است «انا للَّه و انا الیه راجعون» الیه و این آیات را اگر جمع کنی بیش از 50 تا آیه می‏شود خب ندارد «الی رحمته، الی قربة الی قیامتة الی جنته» که معمولاً مفسرین یک این جور چیزی در تقدیر گرفتند «انا للَّه و انا الیه راجعون» یا «الی جنتة راجعون» یا« ان الی ربک الرجعی ان الی قرب ربک» یا «الی رحمة ربک الرجعی» این آیات ندارد منتهی سیر خدا است و معنایش این است منتهی سیر خدا است اینجوری که معلمهای علم اخلاق نظیر مرحوم آقای ملکی در لقاء اللَّه حضرت امام در چهل حدیث و دیگران معنا می‏کنند این است این مقام لقاء نه در قیامت در همین دنیا برای انسان پیدا می‏شود یعنی انسان اگر بتواند این اسارتها را از بین ببرد اگر انسان بتواند این تعلقات را از بین ببرد اگر انسان بتواند این تعلقها را پاره کند به عبارت دیگر اگر بتواند انسان فقط عبد خدا باشد تعلقی نداشته باشد جز خدا این خدا را می‏یابد نظیر آدم تشنه که می‏یابد تشنه گی را لذا این با چشم دل خدا را می‏بیند با گوش دل حرف خدا را می‏شنود با چشم دل نور خدا را «اللَّه نور السموات و الارض» نور خدا را می‏یابد یابیدنی هم هست علمی نیست عقلی نیست یابیدنی است می‏یابد لذا یک دلیلی که بهترین ادله است برای توحید و صفات توحید همین است ادامه مطلب...

عنوان درس:  ولايت
موضوع درس:

شماره درس: 61
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۸/۲۸
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى واحلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى

شب جمعه در مسجد حكيم من يك بحثى را عنوان كردم و فكر كردم اگر همين بحث را در اين جلسه مقدس عنوان كنم و چند هفته‏اى چند ماهى درباره آن صحبت كنم از نظر اخلاقى خيلى بالا است وشايد بشود جزوه‏اى نوشت بشود از شما عزيزان استفاده‏اى كرد بحث، بحث مهمى هم است و مخصوصا اگر بحث را بياوريمش در ميان مدرسه‏ها يك بحث تحقيقى بشود نه بحث خطابى معلوم است در مسجد حكيم بيش از بحث خطابى اخلاقى نمى‏شود باشد اما اگر بياوريم بحث را اينجا هم بحث تحقيقى بشود هم يك بحث فوق العاده اخلاقى و آن بحث اين است كه من راجع به خصوص اميرالمومنين عليه‏السلام صحبت كردم كه راجع به همه انبياء همين است راحع به همه اولياء هم همين است راجع به اميرالمومنين عليه‏السلام چون كه اين هفته هم مربوط به ايشان بود از همين جا شروع كنيم و اينكه اميرالمومنين بعد پيغمبر اكرم افضل از همه است ضرورت تاريخ است اما افضليت هم به اين معنا ايشان مولود كعبه است مرحوم علامه امينى در شانزده تا كتاب مهم از اهل تسنن نقل مى‏كند ادامه مطلب...

عنوان درس:  سعه صدر
موضوع درس:
شماره درس: 65
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۱۰/۴
متن درس:
اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى واحلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى
اين بحثى كه در مورد آن چند جلسه‏اى صحبت كردم. اين بحث مهمى است و ابزار كار ما است «آلت رياسة سعة الصدر» و اگر انسان سعه صدر و شرح صدر نداشته باشد اين نمى‏تواند براى اسلام براى مردم كارى بكند و از قرآن فهميديم كه بالاتر از همه چيز شرح صدر است «الم نشرح لك صدرك» از قرآن فهميديم بهتر از هر امكاناتى بهتر از يك لشكر مجهزى بهتر از پول فراوانى اين سعه صدر است «رب اشرح لى صدرى و يسر لى امرى» و از قرآن فهميديم اگر راين سعه صدر باشد كارها آسان مى‏شود با حوصله مشكلها را ميشود حل كرد. به قول عوام مردم با حوصله مى‏شود مار را از سوراخش بيرون آورد با حوصله با سعه صدر انسان مى‏تواند از كنار مشكل بگذرد نه بالاتر از اينها مى‏تواند مشكل را تحمل بكند و يكى از معجزات پيغمبر اكرم پيش اهل دل پيش محققين همين سعه صدر يكى از بزرگان در كتابش نوشتند اگر به من بگويند به چه دليل پيغمبر اكرم پيغمبر است ادامه مطلب...

عنوان درس:  كار و فعاليت
موضوع درس:

شماره درس: 47
تاريخ درس: ۱۳۷۶/۳/۲۸
متن درس:

اعوذ باللّه‏ من الشيطان الرجيم بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم رب اشرح‏لى صدرى و يسرلى امرى و احلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى.
بحث ما درباره آن دستورالعملى بود كه به رسول گرامى داده بودند براى اينكه بار نبوت را به منزل برسانند و اين دستورالعمل انصافا دستورالعمل بالائى است و پيش علماى علم اخلاق سير و سلوكى‏ها اين دستورالعمل بالائى است و ما اگر به اين دستورالعمل عمل بكنيم قطعا پيشرفتمان در علم در سير و سلوك در اخلاق و بالاخره در تقرب زياد خواهد شد. امرى كه درباره‏اش مانده بود و دو سه جلسه در موردش صحبت كردم فعاليت براى يك مسلمان كه علاوه بر اينكه در 504 آيه امر به اين فعاليت شده در اين آيه شريفه دردستورالعمل به طور اشاره آمده كه يك مسلمان مخصوصا يك كسى كه بار سنگينى به دوشش باشد پروانه‏وار بايد فعال باشد همينطور كه ستاره‏اى شناور در فضا و براى نجات خودش براى نجات مابقى ستاره‏ها فعاليت عجيبى دارد فعاليت سرسام‏اورى دارد نظم محيرالعقولى دارد در اين آيه مى‏فرمايد يك مسلمان هم بايد چنين باشد. ادامه مطلب...